‘Joustra: raket kwam uit pro-Russisch gebied’

Het stond niet in het rapport, maar volgens de OVV-voorzitter is het wel zo.

Reconstructie in Gilze Rijen. Foto Emmanuel Dunand / AFP

Het gebied van waaruit op 17 juli vorig jaar de Boek-raket werd gelanceerd die vlucht MH17 neerhaalde, was destijds in handen van pro-Russische rebellen. Dat heeft voorzitter Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) gezegd tegen de Volkskrant bij een bijeenkomst die bedoeld was om Kamerleden in te lichten over het MH17-onderzoek.

In het eindrapport dat de raad vandaag publiceerde, staat dat de raket is afgevuurd vanuit een gebied van 320 vierkante kilometer in Oost-Oekraïne. Een precieze locatie wordt in de tekst echter niet genoemd. “De grenzen fluctueerden een beetje, maar het is een gebied waar pro-Russische rebellen de dienst uitmaakten”, voegde Joustra vanmiddag toe.

De OVV wilde in zijn rapporten geen conclusies trekken over de precieze lanceerplek van de raket. “Als je echt de locatie wil bepalen moet je ook grondmonsters nemen en getuigen horen. Daar ligt onze competentie niet”, zei Joustra volgens de Volkskrant.

Onomstotelijk bewijs

Volgens de OVV - die onderzoek deed naar de toedracht en niet naar de schuldvraag - ontplofte een rakethoofd van het type 9N314M op enkele meters afstand boven de linkerkant van de cockpit van het vliegtuig. Almaz-Antey, het Russische staatsbedrijf dat de Boek-raketten maakt, meldde op basis van eigen simulaties dat MH17 zou zijn neergehaald door een Boek-raket van het type 9M38. Dit oude model wordt gebruikt door het Oekraïense leger.

[inbeeld]

Joustra bevestigde volgens persbureau ANP dat Rusland bezwaren had tegen de constatering in het rapport dat kleine ‘vlinderstrik-achtige’ kogeltjes waren aangetroffen in de lichamen van de twee piloten van de Boeing 777. Die zijn “heel typerend” en “onomstotelijk bewijs” voor de Boek van het type 9N314M. Het is ook “een vingerwijzing richting de dader”, aldus Joustra.

Het Openbaar Ministerie, dat het strafrechtelijk onderzoek naar de daders leidt, liet vandaag weten de bevindingen in de loop van 2016 te presenteren. In de officiële verklaring sprak het OM van een “aanslag”.

Joustra verwacht dat het niet gemakkelijk wordt om tot strafrechtelijke berechting te komen. Dat het moeilijk gaat worden, blijkt ook uit de verklaring van justitie. “Zowel het onderzoek naar de daders als hun uiteindelijke arrestatie kan veel tijd kosten.”