Er is geen hoop, dus vechten ze

Israël en Palestina zitten in een greep van geweld. Er kwamen al 26 Palestijnen en vier Israëliërs om.

Palestijnen rennen weg na een clash met het Israëlische leger in Gaza-stad. Foto MOHAMMED ABED/AFP PHOTO

Rellen willen ze, de jongeren van het Aida-vluchtelingenkamp op de Westelijke Jordaanoever. Neem de achttienjarige Ikram, op haar blingblingslippertjes. Bijna verlegen geeft ze toe dat ze wel zou willen meedoen met haar leeftijdsgenoten die stenen gooien naar het Israëlische leger. Maar ze mag niet van haar ouders.

Mohammed (22) doet het wel. Hij werkt in de supermarkt van zijn vader, waar op de deur staat dat de winkel ‘vrij is van Israëlische producten’. Enigszins bang voor kogels is hij zeker, „maar stenen gooien is het enige wat we kunnen”.

Bijna twee weken zijn Israël en Palestina in de greep van geweld. Per dag zijn er diverse steekpartijen en Palestijnse demonstraties waar het Israëlische leger op reageert door met scherp te schieten. Vier Israëliërs en 26 Palestijnen kwamen tot nu toe om het leven. Als het aan de jongeren van het Aida-vluchtelingenkamp ligt, dooft dit geweld voorlopig niet uit.

Als oorzaak van het geweld noemen Ikram en Mohammed de gebeurtenissen bij de Al-Aqsa-moskee in Oost-Jeruzalem; de Palestijnen vrezen dat joden hun hun heilige plek willen afnemen. En ze noemen de brandstichting door Joodse kolonisten bij de familie Dawabsheh, waarbij drie maanden geleden drie leden van één Palestijns gezin omkwamen.

Maar dat zijn slechts aanleidingen, vonkjes die een huis vol gas doen ontploffen. Dat het huis met gas is volgelopen, heeft andere oorzaken.

Vraag het de vader van Mohammed. Het is in Palestina nog nooit zo zwaar geweest als nu, zegt de 59-jarige man, die niet ten onrechte over zichzelf zegt dat hij eruitziet alsof hij boven de zeventig is. „Er zijn hier jonge mensen die nog nooit een goede dag hebben gehad in hun leven. Ze hebben geen economie, geen toekomst, geen werk. Dus wat kun je verwachten?”

Het is de schuld van Israël, zegt de supermarkteigenaar, dat de Palestijnse economie wordt afgeknepen, dat Palestijnen zich niet vrij over de Westelijke Jordaanoever kunnen bewegen. Met de regering-Netanyahu is er minder hoop dan ooit op beëindiging van een militaire bezetting die al 48 jaar duurt.

Abbas treft ook blaam, vinden ze

Maar de Palestijnse Autoriteit van president Abbas is net zo goed schuldig, zegt de man. Eerst kostte een pakje sigaretten 8 shekel (1,84 euro), nu 20 shekel (4,59 euro). „We betalen torenhoge belastingen, maar waarvoor? We zien er niets voor terug. En ondertussen werkt de Palestijnse Autoriteit samen met Israël.”

Hiermee geeft de supermarkteigenaar het sentiment van een groot deel van de Palestijnen over hun president weer. Onlangs zei tweederde van de Palestijnen dat ze Abbas weg willen hebben. De aanslagen gaan gewoon door; Abbas lijkt er niet in te slagen zijn volk te kalmeren.

Dat probeert Abbas overigens wel, iets wat zelfs de Israëlische veiligheidsdienst Shin Bet toegeeft. Maar premier Netanyahu lijkt niet erg geïnteresseerd in de inschatting van zijn eigen veiligheids- en inlichtingenmensen. Zo heeft hij het advies van het leger en de Shin Bet naast zich neergelegd over het hernieuwen van diplomatieke onderhandelingen „als de enige effectieve manier om de woede, de wanhoop en de frustratie van de Palestijnen weg te nemen”, schrijft journalist Yossi Melman in The Jerusalem Post.

In het Aida-vluchtelingenkamp kwam vorige week de dertienjarige Abd Elrahman Obeidallah om nadat een Israëlische soldaat hem met een kogel in zijn aorta had geraakt.

Nog voordat hij naar het ziekenhuis was vervoerd, was hij doodgebloed. En Abd Elrahman gooide niet eens met stenen. Hij stond gewoon in een groepje met kinderen in schooluniformpjes. Geen rellen, niks. Het Israëlische leger gaf toe dat zijn dood een fout was.

Dit soort ‘fouten’ doet de spanningen oplopen. Aida is geen stadje dat als onrustig bekendstaat, maar gisteravond waren er grootscheepse rellen. Zolang Israël steeds hardere maatregelen neemt, zegt de vader van Abd Elrahman bij zijn huis, zal het geweld niet stoppen. Aan de muur hangt een poster waarop zijn zoon is afgebeeld als martelaar, naast foto’s van Yasser Arafat en de Al-Aqsa-moskee.

Lees ook: Wantrouwen groeit in Israël en Hamasleider wil ‘intifada uitbreiden’