Tegen de duivel van het geld

Aan de demonstratie zaterdag tegen handelsverdrag TTIP deden enkele duizenden mensen mee.

Annelien Pabon en Eline Vranken

Een fiks paard van Troje stond zaterdag op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam bij aanvang van een manifestatie tegen TTIP, het omstreden handelsverdrag dat de EU en VS willen sluiten. Volgens de Europese Commissie en het Witte Huis zal het Transatlantic Trade and Investment Partnerschip, waarover sinds 2013 onderhandeld wordt, economische groei en banen brengen. Maar de Europeanen die zaterdag in zeker vijf hoofdsteden, van Helsinki tot Madrid, van Brussel tot Praag, op demonstraties afkwamen, zien TTIP als dat paard van Troje. Volgens hen ondermijnt het handelsverdrag de democratie en Europese regels op het gebied van voedsel, milieu, arbeidsomstandigheden en gezondheid, en geeft het grote bedrijven te veel macht.

Met name de investeringsclausule in het verdrag, het Investor to State Dispute Settlement (ISDS), is voor de demonstranten onbespreekbaar. Die clausule geeft bedrijven het recht staten aan te klagen als zij hun winsten in gevaar zien komen door nieuwe regelgeving. Dat EU-handelscommissaris Malmström de clausule in het TTIP-verdrag heeft aangepast, maakt de demonstranten niet uit. Zij wijzen het hele principe af. Want waarom moeten bedrijven speciale rechtbanken hebben?

Vooral Duitsers maken zich zorgen. In Berlijn waren zaterdag volgens de politie 150.000 mensen op de been, in München nog eens 2.000 à 3.000, terwijl in Praag en Warschau slechts honderden mensen zich verzamelden en in Madrid en Helsinki enige duizenden. In Amsterdam liepen zaterdag naar schatting 3.000 tot 4.000 mensen door het centrum naar het Museumplein. Organiserende instanties Milieudefensie, Greenpeace en FNV spraken van 7.000 demonstranten. De sfeer was gemoedelijk. De één had op zijn protestbord een zelfgetekende chloorkip (schrikbeeld van het verdrag), de ander zijn eigen variant op het acroniem TTIP (Toss This Insane Plan).

In Europa zijn via het burgerinitiatief Stop TTIP drie miljoen handtekeningen opgehaald, die vorige week aan de Europese Commissie zijn overhandigd. Op 19 oktober begint in Florida de elfde onderhandelingsronde voor het verdrag. Volgens ingewijden is de Europese Commissie extra gebrand op het afsluiten van het TTIP nu de Verenigde Staten onlangs een soortgelijk verdrag, het Trans Pacific Partnership, heeft gesloten met landen rond de Stille Oceaan.