Lusteloos, moedeloos en uiteindelijk hopeloos

Terugkeer van triatleet Bas Diederen op Hawaï, waar zijn vader twee jaar terug overleed, draait uit op een deceptie; hij geeft gedesillusioneerd op

Er zit een andere Bas Diederen (35) op de fiets dan normaal. De beste triatleet van Nederland op de langste afstand (3,8 kilometer zwemmen, 180 fietsen en een marathon) draagt tijdens het WK Ironman op Hawaï de verslagenheid met zich mee en kan die niet verbergen. Diederen zou gedesillusioneerd voortijdig stoppen.

Waar hij op de fiets anders de agressie zelve is – geholpen door zo’n futuristische, snelle helm – heeft Diederen nu een houding aangenomen, die lijkt op het denkende beeld van Rodin. De triatleet maalt tijdens die 180 fietskilometers. Hoe kan het ook anders?

Het is de eerste keer dat Diederen terug is op het eiland, waar hij twee jaar geleden zijn vader verloor, zijn trouwste supporter, de man die meefietste tijdens de zaterdagse duurlopen van 40 kilometer waar geen einde aan leek te komen. Jos Diederen zeeg ineen de dag voor de start van het WK Ironman 2013, overleden aan een hartstilstand in zijn hotelkamer.

Diederen startte een dag later zonder te hebben geslapen, maar werd tijdens het zwemmen overmant door verdriet en stapte uiteindelijk bij het fietsen gebroken af.

Na een periode van rouw pakte Limburger Diederen de draad weer op. Maar exact een jaar na dato was hij er niet bij op Hawaï. Vorig seizoen worstelde hij met zijn voeding; hij werd ziek tijdens de belangrijke Ironmans waarmee hij zich moest kwalificeren voor ‘Hawaï’. Z’n lichaam verdroeg de grote hoeveelheden koolhydraten niet.

Dit seizoen waren die problemen onder controle. Diederen won een Ironman, die in ‘zijn’ Maastricht, en vertrok volgens zijn ploegmaats sterk en vol vertrouwen naar Hawaï, hoewel moe van de vele wedstrijden die hij had moeten afwerken om er te geraken.

Een paar dagen voor de start was hij even gaan kijken op de plek waar zijn vader overleed. Het bewuste hotel grenst aan het loopparcours; hij zou er tijdens de afsluitende marathon twee keer langskomen. Coach Mark Oude Bennink laat weten dat het erop leek dat Diederen de race had weten „te scheiden” van die noodlottige gebeurtenis twee jaar geleden. „Hij kan zijn gevoel uitzetten”, zegt Oude Bennink.

Maar halverwege het zwemonderdeel, van start gegaan om half zeven ’s ochtends, is Diederen al leeg. Even daarvoor had hij nog gezegd dat hij zich goed voelde, maar nu stroomt alle energie mee met de golven van de Stille Oceaan z’n lichaam uit. Hij weet dan al dat een plaats bij de toptien van de wereld niet haalbaar is, maar komt op routine mee in het kielzog van de Duitse twee koplopers, onder wie de latere winnaar Jan Frodeno.

Op het vijf uur durende fietsonderdeel laat hij de een na de ander voorbijkomen. Zijn ploegmakkers zien het dan ook: er komt geen opleving. Diederen geeft tijdens de marathon aan in elk geval te willen finishen, maar als hij op de helft zijn moeder passeert en in de kilometers daarna kramp krijgt en moet overgeven, stapt hij uit, vijf kilo afgevallen, omdat de lust zichzelf regelmatig te blijven voeden hem ontgaan was.

Een dag na de race heeft Diederen geen trek in interviews. Zijn ploegleider staat pers te woord. Hij is er klaar mee, trekt zich terug met familie. Hoe dit kon gebeuren, blijft de vraag. Zelf heeft hij laten weten dat de dood van zijn vader daar, op dat eiland, de oorzaak niet is geweest.