Je schrikt je soms wild van het dierenleed, zegt de ‘animal cop’

Hoe is het eigenlijk met de dierenpolitie? In 2011 opgericht, op initiatief van de PVV, nu „op sterven na dood”, zegt PVV-Kamerlid Dion Graus.

Dieragent Hendrik Wierstra op patrouille rond Leeuwarden. „Je moet gewoon goed op dieren passen.”

De eerste rit van dieragent Hendrik Wierstra (57) van politie Noord-Nederland voert van het bureau in Burgum naar Leeuwarden. Een vrouw zou haar vijf kittens en drie katten niet goed verzorgen. Daar heeft hij een melding over gekregen.

Kort daarvoor heeft hij de andere meldingen van die dag doorgenomen, een stuk of zeven. Via het nummer 144 melden mensen dierenmishandeling of -verwaarlozing. „De meeste gaan over zorgonthouding. Soms treed ik direct op en haal een dier weg.”

In de hal van de flat van de vrouw – mager, grote vermoeide bruine ogen – lopen drie katjes van zo’n tien weken oud. Twee andere verschuilen zich achter het gordijn van een lege slaapkamer. „Ze jeuken zich uit de naad”, constateert Wierstra. „Heeft u ze wel behandeld?” De eigenaresse belooft vlooiendruppels te halen. „Morgen kom ik terug”, zegt Wierstra. „Is er niks gebeurd, neem ik maatregelen.”

De volgende dag is er niets gebeurd. Wierstra belt: „Ze heeft afstand gedaan van de kittens. Ik heb ze naar het dierenasiel gebracht. Dat kostte haar 225 euro, die ze in termijnen mag betalen. Want veel geld had ze niet.”

Vlooien

Wierstra werkt 40 jaar bij de politie en is vier jaar fulltime dieragent in Friesland. Toen de dierenpolitie in 2011 werd opgericht, meldde hij zich aan. „Je moet gewoon goed op dieren passen”, is zijn motivatie. „Als iemand slecht voor zijn dieren zorgt, kan ik daar behoorlijk pissig om worden.”

De politie maakt zich druk over katjes met vlooien? Wierstra: „Een dier is een dier. Een konijn dat onder de stront in zijn hok zit, vind ik net zo erg als een verwaarloosd paard. Het dierenleed is hetzelfde. En vaak speelt er meer. Een echtscheiding, drugsproblemen of geldzorgen.”

In een derde van de gevallen van dierenmishandeling is ook sprake van huiselijk geweld of andere delicten, stelt hij. „Dan blijkt dat vrouw en kinderen ook worden mishandeld.” Soms schakelt Wierstra daarom een sociaal wijkteam in, dat problemen in kaart brengt. „Zo nodig wordt een hulptraject in gang gezet.”

Laatst belde hij aan bij een jonge vader in Leeuwarden. „Ik kwam voor de hond die in een te kleine bench zat zonder eten en drinken, maar ik trof een smerig huis aan. De koters liepen er in hun blote kont rond. Dan doe ik een zorgmelding.”

De dierenpolitie werd in 2011 opgezet om verwaarlozing en mishandeling van dieren op te sporen en te voorkomen. Er zouden 500 fulltime animal cops komen, een wens van de PVV die destijds de coalitie van CDA en VVD gedoogde, maar niet meeregeerde. Wat kwam ervan terecht?

Dion Graus

Er kwamen uiteindelijk maar 180 animal cops. En ze werden geen fulltime dieragenten, maar „taakaccenthouders”; ze kregen een speciale opleiding en wijdden een deel van hun tijd aan de bestrijding van dierenmishandeling. Hier en daar was ruimte die taak fulltime uit te voeren. Friesland, Groningen en Drenthe hebben nu nog respectievelijk vier, drie en twee fulltime dieragenten.

Door de reorganisatie bij de politie gaat dit overigens veranderen. Elke lokale eenheid krijgt twee agenten die dierenzaken er als deeltaak bij krijgen. In Friesland worden dat er twaalf, onder wie Wierstra. Dierenwelzijn wordt dus onderdeel van het „normale” politiewerk, aldus een woordvoerder van de staf korpsleiding. Wierstra heeft in zo’n geval de helft minder tijd voor de meldingen. „Jammer”, vindt hij. „Want dan blijven er hoe dan ook zaken liggen.” Hij is intussen bezig collega’s wegwijs te maken in dierenzaken. „Dan weten zij ook hoe ze moeten handelen.”

PVV-Tweede Kamerlid Dion Graus noemt het „heel triest” dat fulltime dieragenten ingewisseld worden voor taakaccenthouders. „De dierenpolitie is zo op sterven na dood.” De eerste jaren was die juist heel succesvol, zegt hij. „Veel dieren zijn in beslag genomen en bij dierenmishandeling werden ook vaak andere zaken ontdekt, zoals mishandeling van kinderen en vrouwen.” Graus dient volgende maand een motie in waarin hij aandringt op handhaving van de fulltimers. „Dat kost niks extra’s.”

De Dierenbescherming is bang dat het dierenwelzijn ondersneeuwt als de taakaccenthouders worden ingezet voor reguliere politietaken. Woordvoerder Dik Nagtegaal: „Onze achttien inspecteurs kunnen die taken er niet bij hebben. Dierenwelzijn moet een volwassen plek krijgen binnen de politie.”

Op het bureau laat Wierstra foto’s zien. Een graatmagere hond in een vervuilde woonkamer. Een dode staffordshire vorig jaar in een flat in Leeuwarden. „Een van de meest trieste zaken die ik meemaakte. Het dier woog nog maar 9,5 kilo. Er zat nóg een hond in het huis. We hebben de voordeur eruit gebroken. Die hond woog nog maar 11 kilo en was net niet dood. Ik schrok me wild.”