Wie is bang voor een goudvis?

Illustratie Irene de Goede Illustratie Irene de Goede

Oh nee. Er zit een kindervreter in de vijver. Hij heeft bolle ogen en oranje schubben. Het is een goudvis. De salamanders in het water weten genoeg. Ze pakken hun boeltje en vertrekken. Hop, het droge op!

Ho even. De goudvis, dat is toch een brave lobbes? Zo’n vis die braaf rondjes zwemt, een beetje in de modder wroet en naar vijvervlokken hapt?

Mis. De goudvis heeft ook een duistere kant. Salamanders weten dat: de goudvis eet al hun eitjes en larvenkinderen op.

Salamanders zijn bijzondere dieren. In de Middeleeuwen dachten mensen dat salamanders in vuur leven. Dat klopt niet: het zijn amfibieën. Dat betekent dat ze in het water én op het land leven.

Er zijn veel soorten salamanders. In Nederland kun je bijvoorbeeld vinpootsalamanders vinden. Dat is een kleine salamander. De mannetjes hebben zwarte zwemvliezen.

In de lente, als het tijd is om te paren, legt het vinpootsalamandervrouwtje tientallen eitjes in het water. Met haar achterpootjes vouwt ze die één voor één in de bladeren van een waterplant.

Vissen lusten wel zo’n salamandereitje. Belgische biologen wilden daarom weten: wat doen de salamanders als er een vis in het water zit?

Ze vingen vinpootsalamanders en stopten ze in een aquarium, samen met een goudvis. Er was ook een plateau met mos waarop de salamanders zich konden terugtrekken. En onder water hadden de biologen een gaasje gemaakt waar goudvissen niet doorheen pasten. Ook daar konden de salamanders zich verstoppen.

Het gaasje hielp een beetje, maar eigenlijk wilden de salamanders niets met de goudvis te maken hebben. Ze zaten liever op het droge dan in hetzelfde water als zo’n pestkop. En ze legden nauwelijks eitjes. Maar drie per week. In aquarium zonder goudvis, legden salamanders wel dertig eitjes.

Zo worden er geen salamanderlarven opgegeten, maar er komen ook weinig salamanders bij. En er zijn al zo weinig. Hoe zouden we de salamanders kunnen helpen? Misschien met extra waterplanten, denken de biologen. Salamanders kunnen zich daar verstoppen en tussen de bladeren eierpakketjes.

Er is alleen één probleem: de goudvis eet ook waterplanten. Langzaam knabbelhij alles stuk. Rotvis.