Kamer wil Van der G. liefst zelf klem zetten

Sinds premier Rutte verklaarde dat de minister die Volkert van der G. met proefverlof zou laten gaan zéker zou worden ontslagen, is het eigenlijk al mis. Veel politici hebben moeite om zich niet persoonlijk te mengen in de bestraffing van de moordenaar van Fortuyn. Dat is treurig omdat in een rechtsstaat iedereen gelijk is, dezelfde bescherming en dezelfde burgerrechten geniet. Juist in de bejegening van diegenen die het meest verwerpelijk worden gevonden, laat de rechtsstaat zich kennen. Noem het beschaving, humaniteit, of gewoon de grondwet. Wetten zijn bij ons kenbaar, voorspelbaar, voor iedereen hetzelfde, niet op één individu toegesneden, zo duidelijk mogelijk, hebben geen terugwerkende kracht en worden gehandhaafd door onafhankelijke instanties. Daarop bestaat uiteraard politieke controle, maar die is terughoudend en altijd op afstand. Vervolging is hier nooit politiek, maar rechtstatelijk.

Rondom Van der G. is het echter een circus van toeterende politici, die zichzelf hebben wijs gemaakt dat de politieke moord op Fortuyn van de vervolging ook een politieke kwestie maakt. Er wordt in wraakzucht tegen elkaar opgeboden, met de wetgeving als knutseldoos om Van der G. op maat extra te bestraffen.

Vorige week viel in de Kamer de zware druk op om de minister een dienstbevel aan het Openbaar Ministerie te laten geven. Het OM moet van een deel van de Kamer bij de rechter eisen dat Van der G. zijn strafrestant van zes jaar alsnog uitzit. De VVD „grijpt iedere strohalm” daartoe aan, c.q. wil de minister „uitdagen” om zo’n aanwijzing te geven. De PVV eiste het gewoon per motie. Of Van der G. nu zijn voorwaarden wel of niet geschonden zou hebben, deed er al niet toe. Een vraag die de reclassering nog moet beantwoorden en deels al door het OM ontkennend is beantwoord. Het parlement baseert zich uitsluitend op verborgen cameraopnamen waarop Van der G. allerlei mededelingen doet, waarvan het feitelijk gehalte onbekend is. Maar dat dondert niet.

PVV-verlater Louis Bontes weet het héél zeker. En wel op basis van „30 jaar ervaring bij de politie” stelt hij vast dat Van der G. een narcist is met ‘psychopathische trekken’ en dus ook een „potentiële recidivist”. Op basis van één tv-programma met nota bene een verborgen camera had CDA-parlementariër Oskam, oud-rechter, ook dat nog, al genoeg gezien. Hij eiste dat Van der G. door de staat „constant” en liefst „helemaal” wordt „klemgezet”. Namelijk door zijn proeftijd zo snel en zo vaak mogelijk te verlengen, zodra dat wettelijk mogelijk is.

Daarbij wees hij tevreden op een amendement dat CDA, VVD en PVV vorig jaar aangenomen kregen. Dat maakt op basis van één veroordeling namelijk een eindeloos verlengbaar proefverlof mogelijk. Dat wordt mogelijk als OM en reclassering gegronde vrees voor herhaling van het delict hebben en daarvan ook de rechter kunnen overtuigen. Als die wet wordt aangenomen, zo bevestigde het kabinet al, dan kan die ook op Van der G. worden toegepast. Dat was vorig jaar ook expliciet de bedoeling van de indieners. Een staaltje gelegenheidswetgeving dus, afgestemd op die ene persoon waar de Tweede Kamer plannen mee heeft. De Eerste Kamer stelde al kritische vragen. Wie een proefverlof verlengt, verlengt immers ook de dreiging van detentie. Dat lijkt mij strijdig met ‘ne bis in idem’, ofwel het verbod om voor hetzelfde feit twee keer straf op te leggen.

Het zou trouwens de tweede keer zijn dat de politiek een wet-op-maat voor Van der G maakt. Na zijn arrestatie in 2002 werd hij onder cameraobservatie geplaatst, wat alleen onder bijzondere omstandigheden is toegestaan. Van der G. ging toen in hongerstaking en in bezwaar bij de commissie van toezicht. Die gaf hem gelijk - dit kon zo niet. Waarna toenmalig minister Korthals een wetje schreef waarin permanente cameraobservatie in de cel ook werd toegestaan bij de kans op ‘maatschappelijke onrust’ als de gedetineerde zou vluchten of gezondheidsschade zou lijden.

En nu maar hopen dat rechtspraak en OM de druk weerstaan, doof blijven voor alle kletskoek en Van der G. behandelen als iedere andere veroordeelde. En dat de senaat doet waar-ie voor is.