Golvende en apocalyptische wolken zijn een oorlog in de lucht als je in een zeilboot zit

Het was leuk om de foto van de apocalyptische wolken te zien (In Beeld, Wetenschap, 12 september). Begin augustus voeren wij met een platbodem op het IJsselmeer tussen Kornwerderzand en Hindeloopen. Het was windstil en warm. De zeilen hadden we naar beneden gehaald. Op het land in het westen zagen wij deze apocalyptische wolken ook.

Binnen 5 minuten is een enorme storm met windkracht 7 à 8 op komen zetten. Slagregens en golven tot 2 meter vielen ons ten deel. We hebben het overleefd en voeren uiteindelijk na 3 uur onder luid applaus veilig de haven van Hindeloopen binnen. Wel met gebroken bakboord zwaard en vlag. Tot onze verbazing zagen we een foto in de krant met weer de golvende wolken van de Tour de France in Zeeland. Code oranje was afgegeven. Daarna hebben we de apocalyptische wolken niet meer gezien maar voor ons betekent het oorlog in de lucht.

Golvende wolken (2)

Over de naamgeving van de ‘apocalyptische wolken’ schreef Ben Bongers dat Undulatus asperitas incorrect Latijn is (Brieven, Wetenschap, 26 september).

De huidige op het Latijns gebaseerde wolkenclassificatie komt oorspronkelijk uit 1803 toen de amateur meteoroloog Luke Howard hier een boek over schreef. Tegenwoordig erkent de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) tien geslachten die de wolkensoorten globaal op uiterlijk indeelt. Deze geslachten worden verder onderverdeeld in veertien soorten die vorm en interne structuur beschrijven en negen variëteiten die de transparantie en onderlinge rangschikking van de desbetreffende wolken aangeven. Naast deze drie niveaus kunnen in een vierde categorie nog bijkomende vormen en verschijnselen worden opgenomen. De WMO overweegt nu om asperitas als bijkomende vorm op te nemen.

Nu over de naamgeving. De regel is dat voor het geslacht en de bijkomende vorm zelfstandige naamwoorden worden gebruikt maar dat soorten en variëteiten door bijvoeglijke naamwoorden worden gekarakteriseerd. Voor alle classificaties (geslacht, soort, variëteit etc) geldt dat ze onafhankelijk van elkaar gebruikt dienen te worden. Ze worden dus niet vervoegd en ook de meervoudsvorm wordt niet gebruikt in de classificatie: de term cumulus wordt altijd gebruikt ook al zit de lucht vol met cumuli.

De volledige naam van de wolk die in de krant stond was: altostratus undulatus asperitas. Hierbij is altostratus het geslacht, undulatus de variëteit en asperitas de bijkomende vorm (altostratus kent geen soorten).

Oorspronkelijk had de Cloud Appreciation Society als naam asperatus voorgesteld. Dit voorstel is door de WMO omgezet in asperitas omdat bijkomende vormen door een zelfstandig naamwoord worden aangegeven.

Pier Siebesma,