Ouderwets op ufojacht in The X-files

Scully en Mulder van The X-Files zijn terug – zij classy, hij een ongeschoren vijftiger. De chemie is er nog altijd.

Eindelijk zijn ze weer samen, Scully en Mulder, de FBI-agenten die in de jaren negentig samen paranormale politiezaken onderzochten: de X-Files. Scully, de aantrekkelijke classy roodharige, is gracieus ouder geworden. Mulder, die altijd zo fris oogde, is nu juist een lekker verkreukelde, ongeschoren vijftiger. De chemie tussen die twee is er nog steeds.

Opluchting: de wederopstanding van The X-Files is geslaagd. Dinsdagavond ging op tv-beurs Mipcom in Cannes de tiende serie van The X-Files in première. Net als Twin Peaks is dit de langverwachte revival van een klassieker uit de jaren negentig. De hoofdrollen worden wederom gespeeld door Gillian Anderson en David Duchovny. De zaal vol kritische televisiebazen applaudisseerde en joelde toen Mulder en Scully voor het eerst op het doek verschenen.

Veel is hetzelfde gebleven. Het is nog steeds een mix van een politieserie met scifi, horror en fantasy. Bijzonder is dat de scepsis over de merkwaardige plots en de relativerende humor zijn ingebouwd, zonder dat de spanning er onder lijdt. De nieuwe serie ziet er mooier uit. In dit gouden tv-tijdperk is er veel meer geld voor tv-drama. Het nieuwe seizoen duurt ook geen 20 tot 25 episodes meer, zoals gebruikelijk in de jaren negentig, maar slechts zes; een betere lengte voor één afgerond verhaal.

Scully en Mulder zijn uit elkaar

Het interessantste van de serie blijft de moeizame relatie tussen Mulder en Scully. In de speelfilm van 2008 eindigden ze als liefdespaar. Nu zijn ze gelukkig weer uit elkaar. Mulder is de man die wil geloven in het paranormale. In een hoog tempo dient hij complexe samenzweringstheorieën op, die hij tien minuten later weer volledig omdraait. Scully blijft koel en sceptisch en werkt ondertussen als chirurg in een ziekenhuis. Al snel zitten de twee diep in een geheimzinnige ufo-zaak. Met kinderen zonder oren, geroofde baby’s met buitenaards dna en een door mensen gebouwde ufo.

Als president Obama op tv een grap over ufo’s maakt, zegt Mulder verbitterd: „Ons levenswerk is een komisch nummer geworden.”Er zitten ook verwijzingen in naar Uber en de door Edward Snowden onthulde NSA-spionage. De staat heeft zijn greep op de samenleving vergroot. En ja, we worden voorgelogen, wat een mooie bodem is voor de vele samenzweringstheorieën waar de serie op bouwt. Die verwijzingen naar het heden zijn nieuw – de oorspronkelijke serie was tijdlozer. Waarschijnlijk willen de makers een modern gevoel erin brengen, om te voorkomen dat de revival als gedateerd zal worden weggezet.

Er komen nog meer nieuwe reeksen

Na afloop van de première was er een interview met de bedenker en scenarioschrijver Chris Carter. Hij zei dat hij al die tijd aan The X-Files is blijven denken: „Iedere dag als ik de krant opensloeg, zag ik een verhaal voor een X-Files-aflevering.” Carter bracht ook het oorspronkelijke schrijversteam weer bijeen: „Ik denk dat zij ook dertien jaar lang de krant opensloegen en aan de X-Files dachten.”

Een fan uit de zaal vroeg of er in de nieuwe serie nog wel ruimte is voor ‘monster of the week’-afleveringen. Carter legde uit dat er vroeger altijd ‘mythological’-afleveringen in zaten – zoals de nieuwe pilot – die het seizoensverhaal droegen, en dat er verder altijd losstaande afleveringen waren over andere griezels. Wat hij niet vertelde, is dat dit in de latere seizoenen een twistpunt onder de fans was: als Carter serieus aan zijn grote, onnavolgbare verhaal werkte, waren ze blij. Als hij met een ‘monster of the week’ kwam – of als het te grappig werd – klaagden ze dat Carter ‘zomaar wat bedacht’. Andere fans koesteren juist die monsters. Aan de laatsten zegde Carter toe dat er in het nieuwe seizoen ook vier ‘monsters of the week’ zullen zitten.

Komt er nog een vervolg op dit vervolg? „Moderne televisie schrijft voor dat je de hoofdrolspelers spoedig vermoordt”, grapte Carter, maar hij beloofde dat hij – wat hem betreft – doorgaat met nieuwe reeksen schrijven „tot Mulder en Scully eindigen in rolstoelen”.