Nu ook niet meer welkom in het stadion

Met hun schorsing is de vernedering compleet voor FIFA-voorzitter Sepp Blatter en vicevoorzitter Michel Platini. De aanloop naar de val.

Sepp Blatter vecht zijn schorsing aan. Foto Laurent GILLIERON/EPA

27 mei – De FBI doet inval bij FIFA

De wereldvoetbalbond FIFA is aan de vooravond van de verkiezing van een nieuwe voorzitter in een diepe corruptiecrisis beland. Twee dagen voor een cruciaal FIFA-congres in Zürich zijn in een hotel in de Zwitserse stad veertien (voormalige) FIFA-bestuurders opgepakt. Ze worden verdacht van het jarenlang aannemen van steekpenningen van in totaal rond de honderd miljoen dollar bij het toewijzen van uitzend- en marketingrechten van voetbaltoernooien aan lokale partijen.

De verdachten worden door de Zwitserse politie opgepakt, om later uitgeleverd te worden aan de Amerikanen. De FBI doet al sinds begin jaren 90 onderzoek naar corruptie bij de FIFA. De omkoping zou op Amerikaans grondgebied plaats hebben gevonden en het betalingsverkeer zou via Amerikaanse banken zijn gelopen.

Later die dag valt de FBI in samenwerking met de Zwitsers ook het hoofdkantoor van de FIFA in Zürich binnen. Daarbij worden documenten in beslag genomen. Ook de toekenning van het WK voetbal van 2018 en 2022 is onderdeel van het onderzoek. De acties zijn vooral mogelijk door de belastende verklaringen van Chuck Blazer, voormalig vicevooritter van de FIFA.

Blatter zegt de acties toe te juichen en corruptie uit de FIFA te willen bannen.

29 mei – Herverkiezing Blatter

Ook de zwaarste aanval tijdens zijn lange bewind, de arrestatie van veertien officials, heeft Blatter niet ten val kunnen brengen. De 79-jarige Zwitser wordt in Zürich herkozen als voorzitter van de FIFA, die hij al sinds 1998 leidt. Blatter wint zelfs met overmacht. In de eerste stemmingsronde krijgt hij 133 van de 209 stemmen. Tegenkandidaat prins Ali bin Al-Hussein trekt zich terug voor de tweede ronde.

„Dit is verschrikkelijk”, zegt KNVB-voorzitter Michael van Praag, die zich een week eerder als tegenkandidaat terugtrok en prins Ali steunde. Op de suggestie dat de Europese voetbalunie UEFA de FIFA bij een zege van Blatter zou verlaten, reageert Van Praag terughoudend: „Dat gaat te snel.” Blatter begint aan zijn vijfde termijn – zijn laatste, belooft hij.

2 juni – Blatter vertrekt toch

Op een persconferentie, vijf dagen na zijn herverkiezing als FIFA-voorzitter, kondigt Blatter geheel onverwacht zijn vertrek aan. Hij heeft het FIFA-bestuur opgedragen een buitengewoon congres uit te schrijven, waar een nieuwe voorzitter gekozen moet worden. En voor het eerst in zeventien jaar zal Blatter niet verkiesbaar zijn.

3 juni – Blazer blijkt FBI-informant

De Amerikaan Chuck Blazer heeft bekend dat er bij de toewijzing van het WK in 2010 in Zuid-Afrika sprake is geweest van omkoping.

Ook heeft hij toegegeven dat hij rond het WK in 1998 in Frankrijk steekpenningen heeft aangenomen. Dat valt op te maken uit het rechtbankverslag van 2013, dat via de Amerikaanse justitie in de openbaarheid is gekomen.

Chuck Blazer is voormalig lid van het hoofdbestuur van de wereldvoetbalbond FIFA. Hij trad af terwijl er een onderzoek naar hem liep door de FIFA en de FBI. Blazer blijkt nadien de FBI geholpen te hebben bij het onderzoek naar andere zwendelaars binnen en buiten de FIFA. Mogelijk ontloopt Blazer, die als kroongetuige wordt gezien in het onderzoek naar corruptie binnen de FIFA, een celstraf door zijn medewerking.

20 juli – Nog zeven maanden Blatter

Nog zeven maanden, dan is Blatter weg. Op 26 februari volgend jaar wordt een nieuwe voorzitter van de wereldvoetbalbond gekozen. Na zijn aangekondigde aftreden begin juni zijn er geruchten dat hij alsnog zal aanblijven. Dat spreekt de Zwitser tegen op een persconferentie, die kort wordt verstoord door een Britse comedian die bankbiljetten in de richting van de verschrikte Blatter strooit.

29 juli – Platini kandidaat

UEFA-voorzitter Platini kondigt aan zich officieel kandidaat te stellen voor het FIFA-voorzitterschap.

9 september – Ali weer kandidaat

Prins Ali zegt weer een gooi te doen naar het presidentschap. Michael van Praag laat eerder al weten zich niet meer verkiesbaar te stellen.

25 september – Strafrechtelijk onderzoek naar Blatter en Platini

De Zwitsers beginnen een strafrechtelijk onderzoek tegen Blatter. Hij wordt verdacht van fraude en wanbestuur, onder meer vanwege een ongeoorloofde betaling aan UEFA-voorzitter Michel Platini, die tevens als verdachte wordt aangemerkt. Uit het Zwitserse onderzoek is gebleken dat Platini in 2011 een bedrag van 1,8 miljoen euro van Blatter heeft ontvangen. Dat was in het jaar dat de Zwitser als FIFA-voorzitter werd herkozen. Volgens Platini was het een betaling voor werk als adviseur van Blatter in een eerdere periode.

2 oktober – FIFA-sponsors: Blatter weg

Coca-Cola, McDonald’s, Budweiser en Visa roepen Blatter op per direct te vertrekken.

8 oktober – Blatter en Platini worden geschorst

De ethische commissie van de FIFA schorst Blatter en Platini voor negentig dagen. Dat betekent dat beide voorzitters per direct uitgesloten zijn van alle activiteiten die met voetbal te maken hebben. Het besluit is een gevolg van het strafrechtelijk onderzoek. Naast Blatter en Platini wordt ook de secretaris-generaal van de FIFA, Jérôme Valcke, geschorst. Ook voormalig vicepresident van de FIFA Chung Mong-joon is voor zes jaar geschorst. Chung was kandidaat-voorzitter van de FIFA. Blatter gaat in beroep tegen zijn schorsing, Platini vervult voorlopig geen taken meer als UEFA-voorzitter.