Irak wil misschien ook wel wat Russische hulp

Een Iraaks verzoek aan Moskou zou een vernedering zijn voor de VS. De Russische interventie in het Midden-Oosten kan onderdeel worden van een breder geopolitiek steekspel.

Assad-aanhangers, vlak voor beschietingen. Rusland mengde zich onlangs in de strijd om de Syrische president te steunen.

In augustus vorig jaar bracht generaal Qassem Soleimani, de militair strateeg van Iran in het Midden-Oosten, een bezoek aan Moskou. In een drie uur durend onderhoud met president Vladimir Poetin drong hij aan op Russische luchtaanvallen tegen Islamitische Staat (IS). De terreurbeweging had vlak daarvoor de wereld geschokt met een spectaculaire opmars in Syrië en Irak.

Soleimani liet Poetin kaarten en surveillancefoto’s zien van het strijdtoneel. Hij gaf hem inlichtingen die erop duidden dat IS zijn invloed weleens zou kunnen uitbreiden naar de Kaukasus, de zachte onderbuik van Rusland. Poetin móést ingrijpen.

Die ontmoeting speelde een belangrijke rol bij Poetins besluit een luchtoffensief te lanceren in Syrië, zeiden Iraakse regeringsfunctionarissen tegen persbureau AP. Ook is er inmiddels in Bagdad een commandocentrum waar Irak, Syrië, Iran en Rusland elkaar van inlichtingen voorzien.

Het machtsvertoon waarmee Rusland zich in de strijd in Syrië heeft gestort, maakt indruk in buurland Irak. Daar gaan stemmen op om Moskou te vragen ook bombardementen boven Iraaks grondgebied uit te voeren. Het zou een enorme vernedering zijn voor de VS, die de Iraakse regering steunen in de strijd tegen IS en het land tot hun invloedssfeer rekenen. Zo kan de Russische interventie onderdeel worden van een breder geopolitiek steekspel in het Midden-Oosten.

De Iraakse premier Haider al-Abadi zei vorige week dat hij Russische bombardementen zou verwelkomen. Hij had felle kritiek op de Amerikaanse president Barack Obama, die volgens hem „overtuiging” mist in de strijd tegen IS. Hij noemde de Amerikaanse steun „beperkt” en zei dat hij „groot machtsvertoon vanuit de lucht” had verwacht.

De invloedrijke shi’itische politicus Hakim al-Zamili, hoofd van de defensiecommissie in het Iraakse parlement, deed daar woensdag nog een schepje bovenop. „Ik denk dat Irak de komende dagen of weken gedwongen zal zijn Rusland te vragen om luchtaanvallen te beginnen”, zei hij tegen persbureau Reuters. „Dat hangt af van hun succes in Syrië.”

Het zou Iran goed uitkomen. Teheran is met Washington verwikkeld in een machtstrijd in Irak en ziet de Amerikanen het liefst zo snel mogelijk vertrekken. Opperste leider ayatollah Ali Khamenei ziet de internationale coalitie tegen IS als een Amerikaans complot om de regio te onderwerpen.

De machtige shi’itische milities in Irak, die geld en wapens krijgen van Iran, zien de Russische interventie in Syrië als een kans de VS buitenspel te zetten. De milities spelen een belangrijke rol in de strijd tegen IS, maar worden door de Amerikanen gewantrouwd omdat ze wreedheden tegen sunnitische burgers begaan.

Het is nog maar de vraag of de Russen genoeg geld en middelen hebben om hun luchtoffensief daadwerkelijk uit te breiden naar Irak als hun dat gevraagd wordt. Bovendien zijn hun wapens en het materieel van Rusland lang niet zo geavanceerd als die van de VS. Gisteren meldde nieuwszender CNN op basis van Amerikaanse functionarissen dat vier van de elf kruisraketten die Rusland vanuit de Kaspische Zee heeft afgeschoten op doelen in Syrië zijn neergestort in Iran. Daar zouden mogelijk slachtoffers bij zijn gevallen. Zo komen er langzaam barstjes in het machtsvertoon van Rusland.

    • Toon Beemsterboer