EU start herverdeling vluchtelingen - eerste vliegtuig onderweg

Een Eritrese vluchteling stapt vanochtend op een Italiaans politievliegtuig in Rome. Hij behoort tot de eerste groep asielzoekers die onder het nieuwe Europese asielbeleid wordt herverdeeld. Het vliegtuig gaat richting Zweden. Foto Andreas Solaro/AFP

Negentien Eritreeërs zijn met een politievliegtuig vertrokken vanuit de Italiaanse hoofdstad Rome naar de noordelijke stad Luleå in Zweden. Het zijn de eerste vluchtelingen die worden overgeplaatst sinds de EU twee weken geleden een akkoord bereikte over de herverdeling van 160.000 asielzoekers.

De vluchtelingen uit Eritrea vertrokken vanochtend onder toeziend oog van de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Angelino Alfano, schrijft persbureau AP. Volgens Alfano is het vertrek het bewijs dat Europa eindelijk het asielbeleid heeft veranderd.

Volgens NRC-redacteur Marc Leijendekker wil de EU hiermee laten zien dat ze met de vluchtelingenproblematiek bezig zijn:

“De procedure en het aantal vluchtelingen dat elk land moet opnemen zijn nog niet officieel goedgekeurd. Maar met deze stap wil de EU laten zien dat ze zijn begonnen met de herverdeling van vluchtelingen. Niet alle vluchtelingen zullen per vliegtuig worden overgeplaatst, dat zal afhangen van waar ze heen gaan. De kans is groot dat de Eritreeërs asiel krijgen in Zweden. Het plan is enkel asielzoekers op te nemen uit landen waarvan meer dan 75 procent van de asielaanvragen wordt goedgekeurd.”

Het begin van de herverdeling betekent echter niet alleen goed nieuws, zegt Leijendekker:

“Het begin van het doorsturen van vluchtelingen kan ook het begin zijn van het terugsturen van asielzoekers die niet in aanmerking komen voor asiel. De hotspots in de zuidelijke EU-landen moeten voor die schifting zorgen. De afspraak is dat de hotspots eind november af zijn, maar het is nog maar de vraag of dat gehaald wordt. Het herverdelingsproces gaat dus vertraging oplopen. Afgesproken is dat alle vluchtelingen binnen 2 jaar zijn ondergebracht volgens het quotum.”

Geen unanieme beslissing

Twee weken geleden bereikte de Europese ministers met asielzaken in hun portefeuille een akkoord over de herverdeling van vluchtelingen. Dat ging niet gepaard met unanieme overeenstemming. De Oost-Europese landen Tsjechië, Hongarije, Roemenië en Slowakije stemden tegen, terwijl Finland zich onthield van stemming. Formeel verplicht het akkoord de lidstaten niet om mee te werken aan de quota, maar wel tot het opnemen van een voorgeschreven aantal vluchtelingen.

Het plan is vooral bedoeld om de zuidelijke grenslidstaten Italië, Griekenland en Hongarije te ontzien. De meeste vluchtelingen zetten in deze landen voor het eerst voet aan wal. Volgens de Europese asielregels die zijn afgesproken in het Dublinakkoord dienen de vluchtelingen asiel aan te vragen in het land waar ze Europa bereiken.