De nieuwe stad centraal tijdens filmfestival

Dit weekend vindt in LantarenVenster het Architectuur Film Festival plaats, ’s werelds grootste festival in zijn soort. Gesprek met de organisator.

Wies Sanders

Wat is het AFFR voor filmfestival?

Organisator Wies San- ders: „Het gaat nadrukkelijk niet alleen om architectuur. Onze films maken duidelijk dat steden maken gaat om de mensen die ze gebruiken en beleven. We vertonen vooral documentaires die een andere blik op de stad geven, zoals The Chinese Mayor. Dat is een documentaire over een Chinese burgemeester die zijn stad half sloopt om een oude stadsmuur te herbouwen. Je ziet het bouwproces, maar ook zijn pogingen om de protesten van burgers te tackelen en zijn vrouw die boos op hem is omdat hij nooit thuiskomt.”

Waarom is een apart festival voor architectuur en stedenbouw nodig?

„Onze documentaires zijn vrijwel nergens anders te zien. Het documentairefestival IDFA draait er een paar, maar die vallen in het niet. Het AFFR is er zeker niet alleen voor vakgenoten. 50 procent van de wereldbevolking woont in de stad. Stedelingen denken vaak dat vakmensen die steden maken, maar dat is helemaal niet zo. Dat is de missie van het festival, laten zien dat iedereen een rol heeft. En het is nog leuk ook.”

Nog leuk ook?

Sanders lacht: „Mensen denken dat het AFFR saai en technisch is, of dat het alleen over mooie beelden en gebouwen gaat. Maar het gaat om de menselijke tekortkomingen en het drama in het verhaal achter steden en gebouwen. Dat is voor iedereen interessant.”

Toch lees ik: ‘Het AFFR wil actuele ruimtelijke opgaven aan de orde stellen’. Dat klinkt als jargon.

„Het AFFR wordt gemaakt door vakgenoten. Dus ja, dat klopt, zo praten wij. Goeie tip, volgende keer laten we de tekst door iemand anders redigeren. Wat erg eigenlijk! ‘Actuele ruimtelijke opgaven’ gebruik ik heel vaak, dus ongetwijfeld heb ik dat zelf opgeschreven. Meer dan de helft van het publiek bestaat ook uit vakgenoten, maar niet meer dan dat. Er komen ook veel gewone mensen op af.”

Het thema is dit jaar ‘Global Home’. Wat houdt dat in?

„Dat is zo'n actuele ruimtelijke opgave” Schaterlacht. „Ons thuisgevoel verandert. Vluchtelingen en tijdelijke arbeiders zoeken elders naar een nieuw thuis, dat is heel herkenbaar in Rotterdam. Tegelijkertijd zijn er veel mensen die hun huis openstellen via Airbnb om wildvreemden een thuis te geven. En als mensen op reis zijn, willen ze paradoxaal genoeg een thuisgevoel hebben en niet in een ketenhotel slapen.”

Ik ben leek en bezoek het AFFR voor het eerst. Welke film moet ik zien?

The Land of Many Palaces. Dat gaat over een spookstad in Mongolië, een voor niets gebouwde miljoenenstad die leeg staat. De Chinese overheid verleidt boeren om hier naartoe te verhuizen. Dat is vergelijkbaar met Rotterdam, toen boeren uit Brabant in Pendrecht kwamen en moesten leren hoe je een burger bent. Bijvoorbeeld: dat je op het balkon geen varkens mag slachten. Dat zie je ook in die film, maar dan in een Chinese spookstad die nog geen vijf jaar oud is.

„We hebben alle écht moeilijke films eruit gehaald. Dat moet ook wel, want architecten zijn cinematografische leken. De meesten kijken niet verder dan James Bond en op kunstgebied een tentoonstelling in het Nieuwe Instituut en een fotoboek. Daarna gaan ze weer verder met hun maquettes en computertekeningen.”

Het AFFR vindt grotendeels plaats in Lantaren/Venster. In welk gebouw had je liever gezeten?

„Het Akragon van architect Huig Maaskant, de gestapelde sporttoren van David Lloyd bij Hofplein. Stel je voor: elke verdieping als filmzaal. En als de film afgelopen is en de gordijnen opengaan, dan zie je de Coolsingel en zijn architectuur. Da's natuurlijk ultiem.”

Het AFFR in LantarenVenster duurt nog tot en met zondag. www.affr.nl