Amerikaans Congres wantrouwt Volkswagen-topman

Het Congres pakte topman Horn gisteren stevig aan: hoe kan hij niet van het geknoei hebben geweten?

Topman Michael Horn van VW America legt de eed af in het Congres. Foto Gary Cameron / Reuters

De eerste auto van het Republikeinse Congreslid Tim Murphy was een Volkswagen Kever, uit 1976. Democraat Diana DeGette leerde ook autorijden in een Kever, die ze van haar oma had geërfd. Joe Barton, Republikein, is ingenieur en heeft respect voor de techniek Volkswagen. „Mijn dochter rijdt er in.”

De liefde voor Volkswagen, gisteren vaak „the people’s car” genoemd, zit diep in het Amerikaanse Congres, zei Tim Murphy. En misschien wel daarom is het Congres woedend op het autoconcern. Murphy is voorzitter van een Congrescommissie die topman Michael Horn van Volkswagen America liet getuigen over dieselgate. Horn moest verantwoording afleggen over „de diepe schending van het publieke vertrouwen in Volkswagen”, zoals Murphy het noemde.

Vorige maand werd bekend dat Volkswagen heeft gefraudeerd met de software van testauto’s om Amerikaanse emissienormen te halen. Toen de auto’s gebruikt werden zou de uitstoot van stikstofoxiden tot veertig keer hoger zijn dan toegestaan. Het bedrog kwam aan het licht na een federaal onderzoek in de VS. De hoogste baas van Volkswagen, Martin Winterkorn, trad na een paar dagen af.

Tijdens zijn verhoor bood Michael Horn meteen zijn excuses aan voor het schandaal. Volgens Horn, een Duitser die al 25 jaar voor VW werkt, herkende hij zijn eigen bedrijf niet, toen hij er een paar dagen voor de rest van de wereld van hoorde. „Dit zijn niet de waarden die ik ken van Volkswagen.”

Snoeihard aangepakt

Maar het Congres had Horn niet laten komen om alleen spijt te betuigen. Een uur lang werd hij snoeihard aangepakt door de commissie. Dat hij niet eerder wist van het geknoei met de software werd niet geloofd. Over technische details bleef Horn vaag. „Ik ben geen ingenieur”, zei hij een paar keer. Hij had drie medewerkers ontslagen. Ook dat viel verkeerd. „U blijft maar naar ondergeschikten wijzen, maar de top was verantwoordelijk”, zei Democraat Joe Kennedy.

Zijn partijgenoot Frank Pallone wees op de serie schandalen in de autobranche die de commissie de afgelopen jaren heeft moeten behandelen. Hij noemde onder meer het terugroepen van 9 miljoen Toyota’s in 2010 en het General Motors-schandaal van vorig jaar, waarbij dertien doden waren gevallen wegens gebrekkige startmechanismes. „De grootste autobedrijven in de VS hebben zich schuldig gemaakt aan bedrog”, zei Pallone. „In de industrie heerst een hardnekkige cultuur van misleiding.”

Consumenten en dealers zijn ernstig gedupeerd, concludeerde Diana DeGette. „U heeft niets verteld over wat deze software doet met auto’s, met de motor en de prestaties. En u wilt niet zeggen hoe u dit probleem gaat verhelpen.”

Geen snelle oplossing

Haar opmerkingen irriteerden Michael Horn, maar hij gaf toe dat een snelle oplossing niet voor de hand ligt. VW zal de 500.000 verdachte auto’s die in de VS zijn verkocht niet terugkopen, en het vervangen van de software kan jaren duren.

De commissie bleef twijfelen aan het moment waarop Horn van de fraude zou hebben gehoord. Al jaren geleden deed West Virginia University onderzoek. De universiteit vergeleek Volkswagens met BMW’s. Conclusie: de werkelijke uitstoot van de Volkswagens was veel hoger dan tijdens tests, terwijl er bij de BMW’s geen verschil was. „Dus een universiteit ontdekt dit, en uw leger van technici weet van niets?”, smaalde Tim Murphy. De vraag tot hoe hoog in de hiërarchie het bedrog ging, staat centraal in het onderzoek van de Duitse justitie. Het Congres vindt dat die vraag gisteren niet afdoende is beantwoord.