Singer Museum ontdekt Whistler in hoekje van depot

Na onderzoek toegeschreven aan Whistler: Symphony in White. Girl in muslin dress. Olieverf op doek, 76,7 x 62,4 cm

Een doek dat ruim twintig jaar in een hoekje van het depot van het Singer Museum in Laren heeft gestaan, blijkt een schilderij van de Amerikaanse kunstenaar James Abbott McNeill Whistler (1834-1903) te zijn.

“Na uitgebreid modern materiaal- technisch onderzoek zijn wij er van overtuigd dat het damesportret Symphony in White. Girl in muslin dress uit circa 1870 een schilderij van Whistler is,” zegt museumdirecteur Jan Rudolph de Lorm van Singer Laren. “Nederland heeft er een tweede Whistler bij,” zegt hij, verwijzend naar het enige andere doek van Whistler in openbaar bezit in Nederland, Arrangement in Gray and Yellow: Effy Deans van het Rijksmuseum.

Herontdekking schilderij

Aanvankelijk, bij de opening van het Singer Museum in 1956, werd het schilderij Symphony in White al wel als Whistler-portret getoond. Het was een schenking van Anna Singer- Brugh, weduwe van de grondlegger van het Singer Museum. Maar vervolgens werd de authenticiteit van het doek in twijfel getrokken door een Whistler-expert, en verdween het in depot.

“Ik had het schilderij wel eens zien staan, en de blik van de vrouw liet me niet los,” vertelt Singer-directeur De Lorm in de tv-documentaire De hand van Whistler, over de herontdekking van het schilderij, die de AVROTROS zaterdag 11 oktober uitzendt.

Hij zocht contact met Arie Wallert, hoogleraar materiaal-technisch kunsthistorisch onderzoek aan de UVA. Hij had eerder de Rijksmuseum Whistler onderzocht. En uit röntgen- en infraroodonderzoek bleek dat in de Rijksmuseum-Whistler en in de Singer Museum-Whistler met precies dezelfde stoffen geschilderd zijn. Zo bevatte de grondlaag zeldzaam radioactief strontium. Ook bleek in de verfstreken Whistlers hand herkenbaar. Het doek, waarschijnlijk een portret van een dochter van kunstverzamelaar Inonides, bleek deels overschilderd bij restauraties.

Op basis van alle onderzoek schrijft Singer Laren het ongesigneerde doek nu toe aan Whistler. De waarde is nu geschat op een half miljoen tot een miljoen euro. Het museum exposeert de herondekte Whistler in een expositie met het Rijksmuseum-doek Effy Deans, een Whistler zelfportret en het damesportret Harmony in Brown. The Felt Hat, beide uit Glasgow.

Lees verder vandaag in nrc.next.