Column

Pragmatisme zal Rutte niet meer redden

Onaangekondigde verdubbeling. De bussen waren al onderweg. Als dat geen reden is om zo’n man uit z’n jasje te scheuren, schrijft Christiaan Weijts.

De Fransen weten tenminste nog hoe ze machthebbers moeten belagen: scheur ze hun hemd en hun jasje uit, en laat ze als beesten wegvluchten, met de stropdas tussen de vetkwabben.

Hier staat één dorpsbejaarde voor de motorkap van een dienstwagen en de commentaren schreeuwen dat de grens naar geweldpleging tegen politici is overschreden.

De staatssecretaris zelf was er zo van geschrokken dat hij zich de hele avond nergens meer liet interviewen.

Je zou denken dat die man op de loonlijst van Geert Wilders staat, zo erg spant hij zich in om hem aan extra aanhang te helpen. Dinsdagavond ging Dijkhoff naar het dorpje Oranje. Sinds een half jaar hadden de inwoners zich daar min of meer neergelegd bij de huisvesting van vluchtelingen. Ondanks de absurde verhouding - 700 asielzoekers op 130 inwoners – werkte het daar, enigszins.

Als het in zo’n wanverhouding nog lukt, nou, dan moet het in de rest van Nederland toch zeker goedkomen. Zoiets had Dijkhoff moeten vertellen, maar nee, als beloning voor de welwillendheid verdubbelde hij het aantal asielzoekers, onaangekondigd. De bussen waren onderweg. Als dat geen reden is om zo’n man op z’n Air France’ uit z’n jasje te scheuren.

Dijkhoff vluchtte weg en liet niets meer van zich horen. Het enige wat we van hem zagen, was een eerdere quote, als reactie op Wilders’ asielzoekersmeldpunt. ‘We hebben al een meldpunt, dat is de politie.’ Niet zo zeuren mensen. In een dag wist Dijkhoff de zittende politiek weer de uitstraling te geven van vóór Fortuyn, toen bezorgde burgers stuitten op stilzwijgen.

Het verschil is dat dit zwijgen geen arrogantie is maar angst. Iedere opmerking die over de asielzoekers iets wezenlijkers zegt dan ‘we houden het scherp in de gaten’ is meteen een principiële stellingname, en in principe bestaat de huidige coalitie alleen omdat beide partijen bereid zijn geweest geen principes meer te hebben.

Visie ontneemt je het zicht: dat moppige oxymoron van premier Rutte werd het motto waaronder de ideologische tegenpolen PvdA en VVD elkaar een wurggreep in manoeuvreerden die nooit echt pijn deed, omdat alles pragmatisch was te lijmen met het uitruilen van getallen en procentjes.

Die lijmtube is nu echt platgeknepen. De keuze bij de vluchtelingenstroom is namelijk onvermijdelijk ideologisch: bouwen we opvangcentra of een grenshek? En ook: wat betekent dit voor de samenleving? In 2011 hadden we nog een vicepremier die verklaarde dat ‘de multiculturele samenleving was mislukt’. We moesten af van het idee dat verschillende culturen gescheiden naast elkaar konden bestaan, maar kiezen voor één Nederlanderschap met de Grondwet als bindend beginsel.

Zolang de regering zich niet principieel durft uit te spreken, zal Wilders blijven groeien.