Machtsvertoon van Russen in Syrië escaleert

Rusland heeft naar eigen zeggen doelen in Syrië geraakt met kruisraketten uit de Kaspische Zee.

Rouwbetoon bij het hoofdkantoor van Artsen zonder Grenzen in Genève. Bij het Amerikaanse bombardement op een ziekenhuis van de organisatie in Kunduz vielen zaterdag 22 doden. Foto Martial Trezzini/EPA

Het militair machtsvertoon van Rusland in Syrië neemt hand over hand toe. Russische oorlogsschepen in de Kaspische Zee hebben gisteren 26 kruisraketten afgevuurd op doelen in Syrië. Tegelijkertijd geven Russische straaljagers en gevechtshelikopters luchtsteun aan een groot offensief van Syrische regeringstroepen in het midden van het land. Het gaat volgens lokale activisten om de zwaarste gevechten in maanden.

De inzet van kruisraketten vormt de zoveelste escalatie van het Russische offensief in Syrië. Volgens Rusland zijn elf doelen geraakt in Raqqa, de hoofdstad van Islamitische Staat in het oosten, en in de noordelijke provincies Aleppo en Idlib. Maar dat is niet te verifiëren. Het is onduidelijk of er slachtoffers zijn gevallen.

'Grote bekwaamheid'

Het nieuws over de inzet van kruisraketten kwam uit een bijeenkomst van de Russische minister van Defensie Sergej Sjoigoe en de gisteren jarige president Vladimir Poetin, live op tv uitgezonden. „Dat we schieten vanuit de Kaspische Zee, over een afstand van 1.500 kilometer, en de doelen exact hebben geraakt, toont grote bekwaamheid”, zei Poetin.

Het Syrische grondoffensief is gelanceerd in coördinatie met Russische straaljagers die opstijgen vanaf een luchtmachtbasis in de westelijke provincie Latakia. Het regeringsleger wordt daarbij gesteund door strijders van de Libanese beweging Hezbollah. Maar de vraag is hoeveel gebied het Syrische leger, dat na vier jaar oorlog sterk is uitgedund en gedemoraliseerd, kan heroveren op de rebellen.

Lappendeken van rebellen

Het offensief richt zich op gebieden die de afgelopen maanden door een alliantie van rebellengroepen, waaronder de Syrische tak van Al-Qaeda en eenheden van het Vrije Syrische Leger, zijn veroverd op het regime: het noorden van de provincie Hama en de provincie Idlib. Van daaruit bedreigen de rebellen Latakia, bolwerk van de alawitische minderheid waartoe president Assad behoort.

De 112 luchtaanvallen die de Russen tot nu toe hebben uitgevoerd, concentreren zich eveneens in deze gebieden. Hier is een lappendeken van rebellengroepen actief, waaronder enkele die door de Amerikanen worden gesteund.

De Russen hebben de VS gevraagd om de locatie en andere informatie over deze groepen, om te vermijden dat ze geraakt worden. Maar de VS vertrouwen Moskou niet. De Amerikaanse minister van Defensie Ash Carter zei gisteren dat de internationale coalitie tegen de Islamitische Staat niet met Rusland zal samenwerken. „Ze blijven doelen raken die niet IS zijn.”

Meer vluchtelingen?

Het Russische optreden leidt tot hoog oplopende spanningen met het Westen. Russische gevechtsvliegtuigen hebben de afgelopen dagen drie keer riskante confrontaties gehad met Turkse F-16’s in het grensgebied tussen Turkije en Syrië. En vandaag meldde het Turkse leger weer een nieuw incident. Luchtafweergeschut in Syrië nam anderhalve minuut lang Turkse straaljagers in het vizier.

Het offensief van Rusland en het regime kan tot een nog grotere stroom vluchtelingen naar Europa leiden. De meeste Syriërs die de afgelopen maanden in Duitsland zijn aangekomen, zijn namelijk op de vlucht geslagen voor het regime. Dit blijkt uit een peiling onder 889 Syrische vluchtelingen in twaalf Duitse opvangkampen die gisteren is gepubliceerd. De meeste ondervraagden (65 procent) zijn dit jaar Syrië ontvlucht en woonden dus niet al langere tijd in omringende landen in de regio, zoals vaak wordt aangenomen.