In speech van een uur wijdt Cameron twee minuten aan EU

Nu Labour opschuift naar links, positioneert de Conservatieve premier David Cameron zijn partij weer meer naar het centrum.

Slechts twee van de bijna zestig minuten besteedde de Britse premier, David Cameron, gisteren in zijn toespraak op het partijcongres van de Conservatieven aan de Europese Unie.

Dat was opmerkelijk, omdat de Britten voor het einde van 2017 een referendum zullen houden over hun EU-lidmaatschap. In de tussentijd wil Cameron de EU op een dusdanige manier hervormen dat de Britten zich er thuis zullen voelen. Onderhandelingen daarover zijn sinds mei op ambtelijk niveau gaande. En op het partijcongres ging het in de wandelgangen vooral over ‘Europa’.

De premier herhaalde dat het Verenigd Koninkrijk niet is geïnteresseerd in „een steeds nauwer samenwerkende” EU. „Toen wij lid werden, werd ons verteld dat het ging om een gezamenlijke markt, niet dat het doel van sommigen een steeds hechter verbond was”. Zijn doel is „dit recht te trekken”. Details over hoe hij dat wil bereiken, gaf hij niet. De formulering ‘hechter verbond’ werd voor het eerst in het Verdrag van Rome (1957) gebruikt, de Britten werden in 1973 lid.

Opnieuw werd duidelijk dat Cameron inzet op een economische relatie met de EU. De premier wees op het vrijhandelsverdrag met de VS (TTIP) als een van de redenen waarom lidmaatschap in het voordeel is van het Verenigd Koninkrijk. Hij hield zijn partij – die in de afgelopen jaren steeds eurosceptischer is geworden – voor dat er twee prioriteiten zijn: „De Britse welvaart en de Britse invloed.” „Geloof me, ik heb geen romantische gevoelens als het gaat om de EU en haar instellingen.”

De rest van het uur liet hij vooral merken dat de Conservatieven het centrum opzoeken, met een toespraak die geschreven had kunnen zijn voor Tony Blair, de voormalig Labour-premier. Vorig jaar, met de verkiezingen in het vooruitzicht en de druk van de UK Independence Party, klonk Cameron aanzienlijk rechtser. Nu, met een oppositiepartij die naar links koerst, positioneert hij de Tories weer in het midden door de nadruk te leggen op sociaal beleid. Hij verliet het podium zelfs op de tonen van Don’t Stop Thinking About Tomorrow, wat associaties oproept met de campagnes van de Amerikaanse Democraat en oud-president Bill Clinton.

Zonder diens naam te noemen, maakte Cameron verder duidelijk hoe de Conservatieven Labour de komende jaren zullen afschilderen. Hij noemde Labour-leider Jeremy Corbyns ideologie „veiligheidshatend, met terroristen sympathiserend”.

Cameron noemde in zijn toespraak minister van Binnenlandse Zaken Theresa May, die lang werd gezien als mogelijk opvolger, niet apart. Wellicht omdat haar harde anti-immigratietoespraak een dag eerder, die zelfs door Conservatief-gezinde commentatoren werd afgekraakt, niet past bij zijn terugkeer naar de barmhartige Tory-leider die hij in 2005 zei te zijn.

Wel noemde hij de burgemeester van Londen, Boris Johnson, en minister van Financiën, George Osborne. De laatste beschreef hij als een ‘IJzeren minister’, dat is zo’n beetje het grootste compliment dat de Conservatieven kennen. Het is een verwijzing naar de IJzeren Dame, Margaret Thatcher.

Maar Cameron liet ook merken dat hij weliswaar in 2020 niet opnieuw premier wil worden, maar geenszins aangeschoten wild is. „Ik heb net zoveel haast [dit land te veranderen] als vijf jaar geleden.”