De Politiecolumn: Waar je niet naar kijkt, dat zie je niet

De politiemensen in de dagelijkse praktijk raken gevangen in de systemen en protocollen die de nieuwe nationale organisatie kennelijk met zich meebrengt. In de Politiecolumn pleit Lex Mellink voor herorientatie op de burger en het locale gezag.

De reorganisatie van de politie is de laatste tijd fors in het nieuws geweest. En niet echt op een positieve manier. Het duurt te lang , een fiasco, het is twee zo duur als begroot en er is onvoldoende aandacht voor de kwaliteit. (En wat zijn de gevolgen voor de medewerkers?)

De minister van Veiligheid en Justitie heeft daarom een herijkingsnota laten opstellen. In de Tweede Kamer is er uitgebreid over gedebatteerd. De korpschef heeft te kennen gegeven dat er voor de volgende fase in het reorganisatieproces gezocht moet worden naar een opvolger.

Een hoofdpijndossier voor de minister en waarschijnlijk ook voor de korpsleiding. Doodvermoeiend volgens mij.

In de herijkingsnota worden 4 punten van belang behandeld:

  • Meer tijd om de basis op orde te krijgen
  • Personele reorganisatie moet zo spoedig mogelijk worden afgerond
  • Ruimte voor lokaal maatwerk
  • Versterking in kennis en kunde; in het bijzonder op het gebied van bedrijfsvoering

“De herijkingsnota moet daadkrachtig worden doorgevoerd om versterking van de executiekracht van de uitvoering in de politie te bewerkstelligen”. Ik citeer dit letterlijk! Ik vraag me werkelijk af of de auteurs van deze politie ooit een dienst hebben meegedraaid.

De management-control taal en de focus op bedrijfsvoering en structuur verlamt een groot deel van de politiemensen in de uitvoering. Onzeker over hun positie gaan duizenden straks bezwaar maken tegen hun nieuwe functie in het nieuwe functiehuis. Naast het conflict tussen de politiebonden en de minister over de salariëring, creëert dit een sfeer waarin innovatie en samenwerking met andere partners in veiligheid moeizaam tot stand komt. Het lijkt erop dat de politieorganisatie een beetje met de rug naar de samenleving is komen te staan. Met de incidentafhandeling en het ophalen van aangiften als corebusiness.

Ruud Bik plv. korpschef nationale politie, vertelde in een interview met de stichting ’Waardering erkenning politie’, dat “ de politie zich beter moet verkopen” Ik herken daarin de passie voor het vak en de betrokkenheid bij ‘de dienders’ op straat. Maar het verkopen van de politie heeft naar mijn mening vooral te maken met een politie die verbinding zoekt, relaties aangaat met al die partijen in de samenleving die een bijdrage willen leveren aan veiligheid.

Het is een gotspe dat de focus voor veiligheid ligt in een herijkingnota waar het woord burger nauwelijks in voorkomt. Dat het na 3 jaar nog steeds niet lukt dat wijkagenten fulltime ter beschikking kunnen zijn voor hun ‘wijk’. Dat wijkagenten hun 06 nummer liever niet moeten delen met de bewoners van hun wijk.

Bennie Beuvink, wijkagent in Oost Nederland schrijft in zijn boek ‘De kracht van de wijkagent’ dat wijkagenten zitten ‘opgesloten in systemen en protocollen’. Het wordt tijd dat dit soort geluiden krachtiger doordringen in Den Haag. En dat daar het besef ontstaat dat regie in veiligheid niet ontstaat door protocollen en ‘spreadsheetmanagement’. Professionele ruimte, discretionaire bevoegdheid om maatwerk mogelijk te maken, zijn nodig. Een netwerkpolitie die in staat is alle niveaus de maatschappelijk vraag naar veiligheid op te halen. Vertrouwen bouw je langzaam op. Wijkagenten die het lef hebben zich zichtbaar te maken, krijgen meer relevante informatie dan de collega’s die 0900-8844 als servicepunt denken te benutten.

Samenwerking met de lokale overheid is cruciaal. De burgemeester die naast het overleg met de teamchef ook invloed heeft op de agenda van de wijkagent. Lokale politieteams die samenwerken met de Handhavers en toezichthouders en gezamenlijk informatie delen die kan worden gebruikt in de lokale aanpak van georganiseerde criminaliteit. Een aanpak die afwijkt van de gebruikelijke incident- en aangifte gerichte aanpak. De regierol van de gemeente, de Burgemeester, moet nog wettelijk worden vastgelegd. Een ontwikkeling die vraagt om een actieve coördinerende en regisserende rol vanuit de gemeente. Dit vraagt om een eigen informatiepositie, samenwerking en coördinatie op de uitvoering. Kijken naar lokale veiligheid is de basis voor nationale veiligheid.

Lex Mellink is sociaal architect, gespecialiseerd in veiligheid en oud-leidinggevende in de politiewereld. De Politiecolumn verschijnt wekelijks en wordt afwisselend geschreven door politiedeskundigen.