‘De NAVO heeft geen Syriëplan, we lopen achter Poetin aan’

Op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel bepaalt Rusland nu de agenda.

NAVO-watcher Jan Techau, directeur van de Brusselse denktank Carnegie, is vernietigend in zijn oordeel over de „stuurloze” westerse benadering van de oorlog in Syrië. „Er is geen plan voor Syrië, er is zelfs geen eerste aanzet tot een strategie.”

Ook het topberaad van de ministers van Defensie de NAVO-landen, vandaag op het hoofdkwartier van het militaire bondgenootschap in Brussel, zal daar volgens Jan Techau geen verandering in brengen. „Er is geen game plan.”

‘Syrië’ stond niet eens op de agenda van de ministers, die bijeenkomen voor een evaluatie van de flitsmacht. Zo wil de NAVO in Oost-Europa haar tanden laten zien aan de Russische president Poetin. Maar nu zijn er veel grotere zorgen over Poetins optreden in Syrië, waar Rusland sinds een week militaire bijstand verleent aan het regime van president Assad. De agenda van de NAVO-ministers werd in allerijl aangepast: ze buigen zich alsnog over de oorlog in Syrië. De agenda van de NAVO-ministers werd in allerijl aangepast, ze buigen zich alsnog over de oorlog in Syrië.

Beter laat dan nooit?

„Door de vluchtelingencrisis en het Russische optreden richt het Westen zich ‘gelukkig’ weer op de walgelijke slachtpartij in Syrië. Wegkijken kan niet meer nu de situatie escaleert en door Rusland ingewikkelder wordt.”

We lopen in het Westen achter Poetin aan?

„Zolang het Westen niet weet wat het met de situatie in Syrië aan moet, bepaalt Poetin de spelregels. Hij leidt, en wij volgen. Poetins verhaal is duidelijk: hij wil Assad in het zadel houden en alvast een sterke Russische positie in de regio opbouwen voor het moment dat de oorlog eindigt.

Welk motief schuilt er achter het schenden door Russische gevechtsvliegtuigen van het luchtruim van NAVO-land Turkije?

„Klassiek machtsvertoon. Rusland doet dat geregeld, ook met vluchten boven de Baltische NAVO-landen. ‘Hier zijn wij, vrees ons’ is de boodschap.”

Komt die boodschap aan?

„Wij zijn enorm bang voor een confrontatie met Rusland. De reactie van de NAVO blijft dan ook bij een waarschuwing voor Poetin. De toon is: nooit meer doen hoor, beloofd?”

Wat zou de NAVO dan nog meer kunnen doen?

„Formeel moet de NAVO slechts klaarstaan om bondgenoot Turkije te beschermen op basis van verdragsartikel 5: een aanval tegen één is een aanval tegen ons allen. Verder kun je de NAVO verwijten dat ze niks doet. Het is aan de NAVO-landen eensgezind antwoorden te vinden op vragen als: Willen we Assad uit de weg ruimen? Zijn we bereid tot militaire interventie? Met of zonder boots on the ground? Maar in die discussie speelt Washington noch Brussel een leidende rol.”

Heeft zo’n NAVO-beraad over Syrië dan wel zin?

„Als het aankomt op concrete stappen niet. Maar het zou verstandig zijn als de NAVO tenminste nadenkt over de mogelijke gevolgen van militaire interventie door wie dan ook.

„In een situatie die daarna kan ontstaan – met bijvoorbeeld peacekeepers op de grond die bescherming nodig hebben – is er vanzelfsprekend een rol voor de NAVO weggelegd. Daar moet je nu al minstens over práten. Maar dat wordt angstvallig vermeden.”