Ze willen hem aanraken: Geert, Geert!

Geert Wilders wil burgers steunen die zich verzetten tegen de komst van een asielzoekerscentrum. Gisteren deelde hij flyers uit aan een verhitte menigte.

Fans gaan in Purmerend op de foto met Geert Wilders. Foto: JERRY LAMPEN/ANP

„Ze krijgen alles gratis!”

„Waar betalen ze die iPads van?”

„Onze kinderen krijgen geen huis!”

„De luiers van onze ouderen worden niet verschoond!”

Onder de kastanjeboom op de Purmerendse Kaasmarkt wordt de groep boos kijkende mensen steeds groter.

Directe aanleiding voor hun ongenoegen: een groot spandoek met ‘Vluchtelingen welkom’ enkele meters verderop. GroenLinks en Vluchtelingenwerk organiseerden een demonstratie om tegenwicht te bieden aan PVV-leider Geert Wilders, die ’s middags komt flyeren op de Koemarkt. Wilders wil de burgers steunen die zich verzetten tegen de komst van een azc in Purmerend. Een raadsvergadering hierover liep onlangs door de komst van een groep boze burgers zo uit de hand dat de politie moest ingrijpen.

Het spandoek schiet veel Purmerenders in het verkeerde keelgat. „Moeten die niet werken?” vraagt een 74-jarige inwoonster over de muzikanten die de manifestatie opluisteren. Ze is niet van plan met de mensen achter het spandoek te gaan praten: „Dan word ik kwaad. En ik wil me niet kwaad maken, dan krijg ik een hoge bloeddruk.” Ze is op stap met een 63-jarige vriendin die evenmin met haar naam in de krant wil. „Echte vluchtelingen zijn natuurlijk welkom”, zegt die. „Maar de meesten zijn dat niet. En het zijn allemaal mannen, dat vind ik eng.”

Ook Brigitte van der Haar (47), een vrolijke vrouw met roze plukken in haar haar, noemt deze elementen: de asielzoekers zijn hitsige mannen, de meesten zijn geen echte vluchtelingen, ze krijgen alles gratis, en de ouderen worden intussen verwaarloosd. Ondanks haar positieve karakter is ze bang: „Ze organiseren zich in cellen, ze groeperen zich en uiteindelijk gaat de bom ontploffen. Dat voel ik gewoon.”

Bijbelteksten ter ondersteuning

Achter het spandoek is de sfeer vrediger. Karin van der Heyden (54) vertelt dat zij als christen de plicht voelt vluchtelingen op te vangen. Ter ondersteuning deelt ze bijbelteksten uit. Heleen Kokkeel (71), oud-raadslid van D66, hoopt met mensen in discussie te gaan. Maar tot nu toe mijden tegenstanders het doek als een besmettelijke ziekte. Ook politici hebben het er moeilijk mee, zegt Kokkeel: „Ik zag net wat raadsleden van de Stadspartij en het CDA schichtig langslopen.”

De tweede kans voor een dialoog is op de Koemarkt: daar komt Wilders langs. Om twaalf uur staat een hoek van de markt al stampvol. „Hij komt!” roept iemand en de telefoons gaan de lucht in om foto’s te nemen. „Geert, Geert!” schreeuwen mensen: ze willen Wilders aanraken, even met hem op de foto, of snel een handtekening binnenhengelen.

Het duurt een kwartier, dan is Wilders alweer voorbij. Hij laat groepjes mensen achter die verhitte discussies voeren. Een stel jongeren probeert in debat te gaan met een oudere vrouw die niets moet hebben van vluchtelingen. Het gesprek loopt al snel spaak omdat de vrouw zich verschrikkelijk opwindt. „Je spoort niet”, gilt ze tegen een jongen die zegt dat asielzoekers best een uitkering mogen krijgen. Een meisje probeert het gesprek op de rails te houden: „U geeft hem geen kans om uit te praten, u kent de feiten niet.” Maar de vrouw loopt weg, schreeuwend: „Nederland is van ons.”

Ook het Purmerendse raadslid Ernst van Damme, die zich vorig jaar afscheidde van Trots Purmerend, wil angsten wegnemen door mensen beter te informeren. Omringd door sceptisch kijkende Purmerenders houdt hij een verhaal vol feiten, af en toe onderbroken door een kwade kreet: „Ze krijgen 4.000 euro per maand”, „Dat jongetje op het strand was daar neergelegd.”

Maar de omstanders blijven wel staan, en in sommige gevallen lijkt Van Dammes opzet te slagen.

Even later verhardt de discussie weer. Een vrouw zegt dat haar dochter is aangerand door een buitenlander, een andere vrouw zegt kwaad: „Ach schei toch uit. Dat zuig je uit je duim.” De eerste vrouw: „Je zuigt zelf alles uit je duim. Mafkees.”

Renée Kooij (60), een gebruinde vrouw met strakke broek en bloemetjesshirt, kan het niet meer aan. „Ik word hier misselijk van”, roept ze. „Wat háten ze toch. Téring”. Ze woont al dertig jaar in Purmerend, maar nooit eerder kwam ze naar een dergelijke bijeenkomst, vertelt ze. „Maar nu wilde ik kijken wat dat nou met me doet. Ik schrok ervan, de haat is zo voelbaar. Het lijkt net Ajax-Feyenoord.”