Omroepplannen kabinet ‘ten koste van producenten’

Het kabinet wil de publieke omroep opengooien. Maar de plannen hebben een averechts effect, zeggen tv-producenten.

Jeroen van Koningsbrugge inSmeris. De producent wil de serie graag op Netflix. FOTO ANOUCK WOLF / BNN

De hervorming van de publieke omroep dreigt ten koste te gaan van onafhankelijke tv-producenten. Dat staat haaks op de mediaplannen van staatssecretaris Dekker (Media, VVD) die de Tweede Kamer morgen behandelt. Dekker wil het bestel juist opengooien voor externe producenten en het zo „toekomstgerichter” maken.

Het aanbod op tv dreigt te verschralen en populaire programma’s verdwijnen mogelijk naar de commerciële zenders, stelt de branchevereniging van onafhankelijke tv-producenten (OTP) in een verklaring. In de nieuwe Mediawet staat dat maatschappelijke organisaties rechtstreeks programma’s mogen aanbieden aan ‘zendtijdindeler’ Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Ook onafhankelijke producenten – van de grote Endemol en Warner Bros tot kleinere als Tuvalu en Pupkin – die nu nog werken via een omroep, zouden direct programmavoorstellen mogen doen aan de NPO.

Dekker wil zo maximaal de helft van het programmabudget naar externe partijen laten gaan. De omroepen hebben echter bedongen dat zij altijd nog een vinger in de pap houden. Dat maakt ons het werk onmogelijk, zeggen de producenten. De OTP is blij dat de staatssecretaris „het gesloten bolwerk in Hilversum” wil openbreken, maar vreest dat de hervormingen in de praktijk voor hen negatief uitpakken. „De duivel zit in de details”, zegt Roel Kooi, voorzitter van de OTP. Ook de Raad voor Cultuur en het Commissariaat voor de Media zijn zeer kritisch op de voorstellen die de NPO heeft gedaan om handen en voeten te geven aan Dekkers omroepplannen.

Wat is het probleem? De omroepen hebben bedongen dat zij te allen tijde coproducent blijven van door derden gemaakte programma’s. „Nu al stellen ze daarbij onredelijke zakelijke eisen”, zegt Kooi. Omroepen willen de helft van de rechten en de opbrengsten van exploitatie en export van het format. En dat is juist hoe producenten geld verdienen: zie hoe John de Mol het format The Voice overal in de wereld verkoopt. En zie hoe producent Pupkin nu moeite heeft om zijn series Van God Los, Feuten en Smeris aan Netflix te verkopen. De NPO wil juist de (internationale) verkoop van formats naar zich toe trekken.

Een mogelijk gevolg: succesvolle programma’s vermijden de publieke zenders. Welke producent brengt een veelbelovend format nog naar de publieke omroep, als die verdere exploitatie gaat bemoeilijken? De OTP is bang dat de werkgelegenheid bij zijn leden zal dalen. In de tv-productie werken nu tweeduizend mensen, buiten de publieke omroep.

De vrije producenten – goed voor ongeveer de helft van alle programmaseries op de publieke omroep – zeggen dat omroepen in een reactie op de plannen de laatste tijd meer zelf zijn gaan produceren. Het geld dat anders naar commerciële producenten gaat, blijft zo bij de omroepen.

Een woordvoerder van de NPO zegt dat het niet in de lijn der verwachting ligt dat omroepen meer gaan produceren; ze moeten immers bezuinigen. „Externe producenten hebben juist vanwege hun expertise en ervaring vaak een voorsprong op de omroepen.” Bovendien, zegt ze, is de publieke omroep verplicht om minstens 16,5 procent van het programmabudget te investeren bij derden. Dat is echter zonder het geld voor sport, nieuws en evenementen. De OTP wil al jaren ook in die genres programma’s maken.