Londen maakt je beter en sneller dan de concurrent

Silicon Valley is niet meer de enige hotspot voor jonge techbedrijven, ook Europa kent een bloeiende start-upscene. nrc.next bezoekt de komende weken de belangrijkste. Deze week: Londen.

De afgelopen jaren kwamen er in Londen steeds meer co-working spaces – kantoorruimtes annex broedplaatsen – bij.

Old Street Roundabout is op het eerste gezicht niet meer dan een door uitlaatgassen verpeste rotonde in het oosten van Londen. Een immer druk verkeersknooppunt tussen het zakendistrict, de City, en creatievelingen rondom Brick Lane. Maar de rotonde is ook het hart van de Londense digitale scene. Hier, in postcodegebied EC1V, twitterde in 2008 Matt Biddulph van sociale netwerkservice Dopplr: „Silicon Roundabout: het steeds groeiende gezelschap van gave start-ups rond Old Street in Londen.” Vijftien bedrijfjes, waren het destijds. Dit jaar telt dezelfde postcode 3.228 start-ups. Het is na Silicon Valley en New York City het grootste start-upgebied ter wereld,

Inmiddels lijkt vrijwel het hele centrum van Londen één grote techhub. Rond Kings Cross zitten de modestart-ups, in Moorgate de fin-techs, die zich richten op het verbeteren van financiële dienstverlening. Bermondsey is de plek voor kunstmatige intelligentie, Notting Hill voor de retail-techs, Soho voor mediabedrijfjes. Naar schatting zouden er 40.000 techbedrijven in de stad zijn, goed voor 3,5 procent van de beroepsbevolking.

„Het aantal start-ups per hoofd van de bevolking steekt Silicon Valley de loef af”, zei Sherry Coutu, een van de invloedrijkste investeerders in de techwereld aan het begin van Tech Week in juni. Silicon Roundabout – of zoals de Britse regering de stad nu promoot: Tech City – blijkt steeds meer investeringen te trekken. De eerste zes maanden van dit jaar werd er 1 miljard pond (1,4 miljard euro) geïnvesteerd in digitale bedrijven. In 2010 was dat 10 miljoen pond. In vergelijking met Silicon Valley is die 1 miljard nog altijd een schijntje, maar in vergelijking met de rest van Europa is Londen koploper. ‘Londen versterkt positie als techhoofdstad van Europa’, pochte de gemeente in een persbericht.

Gouden driehoek

Wat maakt Londen zo aantrekkelijk? Het is de gouden driehoek van kapitaal, kennis en creativiteit, zeggen start-ups, investeerders en overheid. In Londen zitten de financiers, om de hoek in Oxford en Cambridge, en aan Imperial College Londen de breinen, en doordat er zo veel start- ups zijn, moedigt dat aan beter, sneller, en eerder te zijn dan de concurrentie. „Op elke straathoek vind je mensen die in dezelfde fase zitten als jij”, vertelt Thomas Schoffelen. De Nederlander, net geslaagd voor zijn eindexamen, heeft samen met landgenoot Max Kreijn en hun Britse partner deze zomer de start-up NearSt gelanceerd.

Ze hopen consumenten terug naar de lokale middenstand te krijgen, maar mét het gemak van online winkelen. Het idee is er, nu de uitwerking en de benodigde investering nog. Ze oefenen elke dag hun pitch. Kreijn: „Geld genoeg in deze stad.” Schoffelen en Kreijn leiden rond door TechHub, een gebouw net iets buiten de Silicon Roundabout-postcode, waar ze een werkplek huren. Het is een van de vele co-working spaces, kantoorruimtes annex broedplaatsen, die de afgelopen jaren in Londen ontsproten. Google Campus is de bekendste, maar er zijn er volgens de gemeente inmiddels zeventig, waaronder drie TechHubs.

NearSt zit er tussen de andere start- ups. Sommige huren net als zij een bureau, andere zijn al zo gevorderd dat ze een werkkamer hebben met tientallen to do-lijstjes aan de muur. Er worden borrels georganiseerd, koffieochtenden met investeerders. De – uiteraard aanwezige - pingpongtafel geeft uitzicht op aan computer gekluisterde bankiers aan de overkant. „We zijn elkaars concurrenten, maar helpen elkaar ook”, zegt Kreijn.

Snelheid én kwaliteit

Londen heeft het ideale ecosysteem voor een start-up, vinden de twee. Schoffelen, die eerder in Nederland onder meer het communicatieplatform voor scholen Scholica lanceerde: „In Amsterdam voelde het altijd als strijd. Iedereen wilde de eerste zijn. Hier draait het om snelheid én kwaliteit.” Kreijn: „1 procent van het werk is het idee, 99 procent de uitvoer. Heimelijk opereren heeft geen zin.”

Dat zegt ook Nederlander Sebastiaan Heijne. „Het is hier één groot bootcamp. Iedereen kent elkaar en helpt elkaar.” Hij kwam drie jaar geleden naar Londen, vooral vanwege de markt: bijna 65 miljoen Britten versus bijna 17 miljoen Nederlanders. Zijn bedrijf Signkick ontwikkelde een online boekingssysteem voor buitenreclame. Die kon alleen ouderwets met telefoon en uitgeprinte formulieren worden ingekocht. Terwijl, zag Heijne, het klein- en middenbedrijf groeide en behoefte had aan individuele reclameborden.

Signkick is inmiddels de start-upfase voorbij, en verhuisde van Silicon Roundabout naar het zuiden van de stad. Maar ook Heijne begon „in koffietentjes”, leefde de eerste maanden „op gratis bier en pizza” op netwerkborrels en teerde op zijn spaargeld. „Na een jaar begonnen we te verdienen”. Heijne is adviseur van Neelie Kroes, ambassadeur van Startup Delta, dat Nederland als vestigingsplaats voor start-ups moet promoten. Hij wijst naar de grond: „Nederland zit nog ergens hier. Londen is een walhalla: er is snel internet, er zijn belastingvoordelen voor startende ondernemers, er is overheidsbemoeienis.”

En dat laatste op een góéde manier, vindt Heijne. Eind 2010 besloot de regering te investeren in de digitale sector in Londen, en reserveerde 50 miljoen pond om van Silicon Roundabout ’s werelds grootste techhub te maken. Er werd een speciale overheidsinstelling opgericht, Tech City UK, dat onder het ministerie van Handel en Innovatie valt en tech-ondernemerschap moet stimuleren en promoten (in het buitenland). Bedrijven als Microsoft, Google en Cisco werden overgehaald zich in Londen te vestigen. En belangrijker, zegt Heijne: „Tech City UK gaat de straat op om met beginnende ondernemers te praten. De gevestigde orde heeft geen hulp nodig.”

Gerard Grech, baas van Tech City UK, vertelt: „De regering wilde de digitale sector van alle kanten tackelen.” Hij wijst onder meer op een leningenprogramma voor startende ondernemers en op de Digital Business Academy „met 14.000 deelnemers, sommigen veertien jaar jong” dat gratis online cursussen digitaal ondernemerschap biedt. Grech zegt: „Het gaat niet alleen om economische steun, maar om het scheppen van kansen.”

„De overheid heeft terecht ingezet op het creëren van een ecosysteem”, zegt Leo Castellanos van SaatchInvest, het investeringsvehikel van de reclamemagnaten Saatchi en investeerder in start-ups. SaatchIvest investeerde bijvoorbeeld in CityMapper, een reisplanner, en Technology Will Save Us, dat doe-het-zelf electronicabouwpakketten voor kinderen maakt.

Londen, zegt ook hij, is „de ideale smeltkroes”. „Je hebt hier meerdere bedrijfssectoren zitten, de kennis is er, en de bedrijven die willen investeren.” Het van oudsher grote verschil met de VS – waar investeerders ondernemers zijn die een risico durven te nemen, en Londen waar het „voorzichtigere bankiers” zijn – neemt bovendien in rap tempo af. „Wat micro-investeringen en investeringsfondsen betreft, doet Londen het goed. Er is niets vergelijkbaars in Europa.”

Londen mist echter nog een eigen grote doorbraak, een Facebook of Google, start-ups die nu multinationals zijn. Dat is de volgende stap, erkent iedereen. Investeerder Sherry Coutu en Linkedin-oprichter Reid Hoffman richtten daarom het Scale-Up Institute op, dat vanaf deze maand ook dat gat tussen Silicon Roundabout en Silicon Valley moet dichten.