Enquête: meeste Syriërs dit jaar gevlucht voor regime Assad

Vluchtelingen komen aan op het station Schoenefeld nabij Berlijn in Duitsland. Foto Markus Schreiber/AP

De meeste Syrische vluchtelingen in Duitsland zijn op de vlucht gegaan voor het regime van president Assad, en hebben pas dit jaar Syrië verlaten. Dat zijn enkele van de vaststellingen van een peiling onder 889 vluchtelingen (88 procent mannen) in twaalf opvangkampen in Duitsland.

De peiling werd uitgevoerd op vraag van drie organisaties: Planet Syria, Adopt a Revolution en The Syria Campaign. Het gaat om de eerste peiling van zijn soort, en de resultaten zijn een nuttige aanvulling op de veelal anekdotische informatie die journalisten de voorbije maanden uit de mond van de vluchtelingen hebben opgetekend. De geïnterviewden komen voor het grootste deel (60 procent) uit Damascus, Aleppo en Hasakah. Er valt niet meteen op te maken hoeveel mensen uit regeringsgebied zijn gevlucht dan wel uit rebellengebied.

Damascus is regeringsgebied maar de buitenwijken zijn in handen van de oppositie. Aleppo wordt betwist door de regering en rebellen allerhande. Hasakah is Koerdisch gebied: Islamitische Staat (IS) werd er dit jaar verjaagd door Koerdische strijders en het Syrische leger maar pleegt nog regelmatig aanslagen.

Dit jaar gevlucht voor Assad én IS

Bijna 65 procent van de ondervraagden verliet pas dit jaar Syrië, en woonde dus niet al langer in de regio. Gevraagd naar de reden voor hun vlucht antwoordde 68,6 procent “een directe dreiging voor mijn leven of dat van mijn familie”. Economische redenen (een beter leven) gaven de doorslag voor 13,3 procent.

Over de oorzaak voor die dreiging is de peiling doorslaggevend: 69,5 procent zegt op de vlucht te zijn gegaan voor het regime. IS werd door 31,6 procent genoemd, Al-Qaeda door 16,3 procent en het Vrije Syrische Leger door 17,8 procent. Van de dienstweigeraars (bij het Syrische leger dan wel een rebellengroep) gaf 83,6 procent als reden op dat “ik onze eigen mensen niet wil doden”.

Voorwaarden voor terugkeer

De peiling vroeg ook onder welke voorwaarden de vluchtelingen zouden terugkeren naar Syrië. Iets meer dan de helft noemde het vertrek van Assad; iets minder dan de helft (43,8 procent) het vertrek van IS uit Syrië. Vrije verkiezingen waren voor 41,7 procent een voorwaarde. Maar het meest genoemde antwoord (67,8 procent) was:

“Dat de oorlog ophoudt.”

Gevraagd wie het best geplaatst is om de veiligheid in Syrië te herstellen liepen de meningen uiteen: het regime (13,9 procent), het Vrije Syrische Leger (22 procent) of een internationale coalitie (26,1 procent). De meeste mensen (32,7 procent) antwoordden: ik weet het niet.

Lees ook op nrc.nl de serie Op naar Europa over de tocht van Syrische vluchtelingen naar Europa.

De volledige enquête:

Duitse enquête van Syrische vluchtelingen by NRC