Wie koopt er nog een woordenboek?

Foto Van Dale

De Dikke Van Dale. Vandaag komt voor het eerst in tien jaar weer een nieuwe papieren editie uit. De vijftiende editie, met 4.880 bladzijden en 241.558 trefwoorden. De prijs: 149 euro (na 18 oktober 179 euro). Maar wie betaalt er eigenlijk nog voor een (papieren) woordenboek?

Verschillende werkgevers

In Nederland en België hebben op dit moment ongeveer 1,2 miljoen mensen een licentie voor de digitale Van Dale. “Negentig procent hiervan zijn zakelijke klanten”, zegt Maurice Kneppers, directeur van Van Dale. Zo hebben alle Nederlandse en Vlaamse rijksambtenaren via hun werk een licentie voor het digitale woordenboek. Ook verschillende Nederlandse banken, zoals de Rabobank, geven een deel van hun werknemers toegang.

Scholieren en studenten

Onder de zakelijke klanten van Van Dale vallen ook hogescholen en universiteiten. Die geven hun studenten en werknemers toegang tot de digitale editie. Exacte cijfers wil Kneppers niet noemen, maar het gaat volgens hem om “enkele honderdduizenden” licenties.

Scholieren op de middelbare school mogen bij examens nog altijd alleen een papieren woordenboek gebruiken. Geen digitaal exemplaar of een app dus. De verkooppiek van papieren woordenboeken is dan ook in augustus, vlak voor de scholen beginnen. Van Dale haalt inmiddels “iets minder dan de helft” van de omzet uit papier.

Nederlanders in het buitenland

De Dikke Van Dale app (nu nog de 14e editie voor 79.99 euro maar binnenkort de 15e editie, voor dezelfde prijs) loopt volgens Kneppers “boven verwachting goed, met name in het buitenland”. En dan moet je dus niet denken aan honderdduizenden downloads, maar eerder aan “honderden per jaar”. Waarom Nederlanders in het buitenland zo graag een Van Dale willen? Kneppers, denkt dat er vooral sprake is van een gevoel van nostalgie. “Het zijn volgens mij vooral mensen die jaren geleden geëmigreerd zijn.” Maar die nostalgie, kunnen ze die niet vinden in de gratis editie online? Nou, daar staat dus niet alles in, legt Kneppers uit:

“In de gratis versie staan maar 16.000 trefwoorden, in de betaalde versie zijn dat er veel meer. Bovendien staat daar ook meer informatie in over bijvoorbeeld synoniemen en het gebruik van woorden.”

En natuurlijk: de liefhebbers

“We zetten met de papieren editie in op de mensen die het mooi vinden. Net als met een Bosatlas: het moet een mooi cadeau zijn om aan iemand te geven.” De vijftiende editie is daarom helemaal in kleur en voorzien van 500 illustraties. De oplage is vooralsnog 25.000. Kneppers: “Dat is de eerste oplage, maar we verwachten dat we volgend jaar moeten bijmaken.”

En is dit dan de laatste papieren versie? Kneppers:

“Die vraag kwam tien jaar geleden ook al. De redactionele werkzaamheden worden toch al uitgevoerd, voor een papieren versie hoef je dus alleen nog maar te drukken. Dat kost ook veel geld, hoor. Maar ik durf nog niet te zeggen dat dit de laatste is.”