Column

Wie verdient straks het geld in Nederland?

Doe het niet, lieve mensen in de Tweede Kamer. Begin er niet aan, Jeroen Dijsselbloem. Wat is het praktisch nut van nóg een nieuwe adviesclub die politici en kabinetsformateurs elke vier jaar gaat vertellen hoe de structuur van onze economie duurzaam verbeterd kan worden?

De aanleiding: bij de algemene financiële beschouwingen vroeg PvdA-woordvoerder Henk Nijboer vorige week om een studiegroep duurzame groei die „praktische voorstellen” doet voor een duurzame investeringsagenda. Die moet vragen beantwoorden als: hoe behoudt en vergroot Nederland werkgelegenheid?, en: waar verdienen we in de toekomst ons geld mee? Nijboer trok de vergelijking met de studiegroep begrotingsruimte die bij kabinetsformaties begrotingsadvies geeft. Dijsselbloem reageerde positief op Nijboer en zag „bij sommige fracties al instemmend geknik”.

Zeker zes argumenten verzetten zich tegen dit idee.

1 Dat advies is er al, namelijk Naar een lerende economie (2013) van denktank WRR, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Dat was ook de eerste reactie van D66-woordvoerder Wouter Koolmees. In de daaropvolgende woordenwisseling maakte Nijboer duidelijk dat hij een „handzaam document” wil (het WRR-advies telt – zonder literatuurlijst – 375 pagina’s). Zie ook onder 4.

2 Er zijn al genoeg advies- en rekenclubs. Het Centraal Planbureau. Het Planbureau voor de Leefomgeving. De Nederlandsche Bank. De WRR. De Oeso. Het IMF. De Raad van State. Dan zijn er nog de denktanks. De universiteiten. TNO. De particuliere initiatieven. Over het verdienvermogen van Nederland bestaat geen tekort aan adviezen. Is er behoefte aan? De Tweede Kamer wilde jaren geleden meer onafhankelijk advies. Dat werd de Raad van Economisch Adviseurs, die zichzelf heeft opgeheven bij gebrek aan politieke belangstelling voor hun adviezen.

3 Financiën is niet het aangewezen departement. Dat is Economische Zaken. Dat is het ministerie voor markt en bedrijven. Of is dit een een-tweetje van een PvdA-Kamerlid en een PvdA-minister om Henk Kamp (VVD) op EZ de wind uit te zeilen te nemen? Als het er toch van moet komen, dan onder regie van Kamp.

4 Als het gaat om een handzaam A4’tje, vraag dan aan EZ om een praktische uitwerking van het WRR-advies in drie prioriteiten. En doe er dan ook iets mee. De laatdunkende manier waarop het kabinet in eerste instantie het WRR-advies wegwimpelde was een beetje dom.

5 De gekozen volksvertegenwoordiging moet zich bij het maken van keuzes niet in de hoek laten boksen door een ambtelijke commissie. De studiegroep begrotingsruimte is volgens Dijsselbloem „echt onafhankelijk van de politiek”. Is dat zo? De studiegroep bestaat uit een of meer topambtenaren van zes ministeries plus afgevaardigden namens CPB en DNB. De voorzitter is de hoogste ambtenaar van Dijsselbloems ministerie. Ik wil de PvdA en de Kamer geen mening opdringen, maar heeft u al niet genoeg technocratisch en zogenaamd apolitiek advies?

6 De wereld draait ondertussen door en de technologie en de economie volgen. De maakbaarheid van de economie via een studiegroep in politiek Den Haag is een illusie.