Nederland betaalt meer dan zijn deel aan de vluchtelingencrisis

Foto ANP

Ondanks de vele politieke uitspraken dat opvang in de regio de beste oplossing is voor de vluchtelingencrisis, schiet de financiering van die opvang nog altijd tekort. Aan Nederland ligt dit overigens niet: de regering betaalt fiks meer dan een ‘fair share’ mee aan de opvang van Syrische vluchtelingen. Dat zegt de hulporganisatie Oxfam in een nieuw rapport.

Voor de opvang van 4,1 miljoen Syrische vluchtelingen in de regio en bijna acht miljoen ontheemden in Syrië zelf is dit jaar bijna 8 miljard euro nodig. Dat geld is nodig voor het financieren van de kampen en voor de financiële bijstand van mensen die buiten de kampen wonen. Eind september was van dat bedrag 44 procent opgehaald, zegt Oxfam. Het gaat dan om het bedrag dat de VN-instellingen (zoals de vluchtelingenorganisatie UNHCR en het Wereldvoedselprogramma) plus het Rode Kruis nodig hebben voor opvang in de regio.

Opvang kraakt in zijn voegen

De komende dagen wordt opnieuw vergaderd over de financiering. Maar dat er geld tekort is, lijdt geen twijfel. Deze zomer hebben de VN de hulp aan de vluchtelingen in Jordanië, Libanon en Turkije gehalveerd; zo’n 360.000 vluchtelingen krijgen helemaal niets meer.

“De opvang in de buurlanden kraakt in zijn voegen. Dat is waarom steeds meer vluchtelingen de gevaarlijke reis naar Europa ondernemen”, zegt Oxfam Novib-directeur Farah Karimi.
Wiens schuld is dat? Niet die van Nederland. Oxfam houdt al jaren statistieken bij over wat de rijke landen geven voor de Syriëcrisis, en wat een eerlijk aandeel zou zijn op basis van het bruto nationaal inkomen.

Koeweit is een uitschieter

Met 227 procent behoort Nederland in 2015 tot de zeven landen die meer geven dan hun eerlijke deel. In Europa doet alleen het Verenigd Koninkrijk het beter, met 229 procent. Uitschieter is Koeweit met 538 procent. De lijst van landen die minder geven dan hun eerlijke deel is langer. Oost-Europese landen scoren over het algemeen slecht. Ook Frankrijk (22 procent), België (46 procent), Italië (21 procent) en Spanje (23 procent) doen te weinig in de berekening van Oxfam. Saoedi-Arabië maakt met 6 procent geen goede beurt.

Er is overigens geen rekening gehouden met de 1,1 miljard euro extra die door de EU is beloofd, omdat nog geen concrete beloften zijn gedaan over waar dat geld naartoe gaat.
In een andere berekening heeft Oxfam gekeken hoeveel vluchtelingen elk land zou moeten opnemen. Daar haalt Nederland slechts 7 procent van zijn eerlijk deel met 500 (Syrische) vluchtelingen sinds 2013 in plaats van 6.675. Alleen Noorwegen, Duitsland en Australië hebben meer dan hun eerlijk deel aan vluchtelingen opgevangen.

Op legale wijze hergevestigd

Deze cijfers vertellen maar een deel van het verhaal, omdat het hierbij gaat gaat om mensen die op legale wijze zijn hergevestigd, niet om vluchtelingen die op eigen kracht in Europa zijn geraakt. Van die laatste categorie moet Nederland de komende twee jaar een kleine tienduizend mensen opnemen in het kader van het EU-spreidingsplan. Die komen bovenop de spontane aanmeldingen in Nederland zelf. Verwacht wordt dat dat er dit jaar zo’n 35.000 zullen zijn.

Oxfam wil met deze tweede berekening onderstrepen dat er een programma bestaat – hervestiging – waaronder vluchtelingen op een veilige en legale manier naar de EU kunnen komen, “maar dat juist dat programma onderbenut wordt, ook door Nederland.”