Kijken: de Nederlandse inzending voor de Oscar voor beste documentaire

In één keer raak. Het debuut van documentairemaker Morgan Knibbe (26), Those Who Feel the Fire Burning,over het lot van duizenden bootvluchtelingen, werd eerst lovend ontvangen en wordt nu de Nederlandse inzending voor de Oscar voor beste documentaire. Bekijk hem hier.

Beeld: still uit de trailer van Those Who Feel the Fire Burning.

In één keer raak. Dat kun je wel zeggen van het debuut van documentairemaker Morgan Knibbe (26). Zijn Those Who Feel the Fire Burning, over het lot van duizenden bootvluchtelingen, werd eerst lovend ontvangen en wordt nu de Nederlandse inzending voor de Oscar voor beste documentaire.

Vier ballen van NRC Handelsblad, vijf sterren van De Volkskrant en vier van Het Parool en twee Gouden Kalveren voor beste documentaire en beste sound design. Over positieve aandacht heeft de debuutdocumentaire van Knibbe niet te klagen gehad. Vandaag volgde de kers op de taart toen het filminstituut Eye het nieuws bekendmaakte.

Om ervoor te zorgen dat de documentaire aan alle voorwaarden voldoet voor de kandidaatstelling zal de film in december voor een week zowel in New York als Los Angeles draaien. Op 14 januari worden de uiteindelijke genomineerden bekendgemaakt.

Zwevende geest

Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van een schipbreukeling die is omgekomen tijdens de oversteek van de Middellandse Zee. Hij zwerft tijdens de documentaire als geest door Europa op zoek naar geliefden en bekenden. Zijn gedachten zijn de voice-over, en zijn zwevende perspectief wordt versterkt door het gebruik van een dronecamera.

Volgens NRC-recensent Peter de Bruijn is dat in dit geval geenszins een gekunstelde constructie:

“Knibbe komt er zonder meer mee weg. Dat heeft weer te maken met zijn borende blik op de sociale ellende die hij filmt. Geen moment ontstaat het idee dat hier een filmmaker wil gloriëren met de misère van anderen. Uit elk beeld spreekt diepe interesse in de levens van mensen voor de camera, die voor de meeste Europeanen inderdaad grotendeels onzichtbaar blijven.”

Hij voegt daar aan toe:

Those Who Feel the Fire Burning is een film die visueel zo ambitieus is dat hij alleen goed tot zijn recht komt op een groot doek – en met volledige aandacht. [...] Knibbe maakte een expressionistische, bij vlagen hallucinante film over de lotgevallen van vluchtelingen en asielzoekers in Europa.”

‘objectiever dan het journaal’

In een interview met NRC Handelsblad vertelde regisseur Knibbe dat hij zich soms net “een paparazzo van andermans leed” voelde:

“De meeste vluchtelingen willen niet gefilmd worden. [...] Het is belangrijk dat mensen weten vanuit welk perspectief je filmt. Een film vanuit het oogpunt van een geest is zo ongewoon, dat het op een bepaalde manier objectiever is dan het Journaal, waarbij eigenlijk elk item zou moeten beginnen met de mededeling dat het slechts een deel van de werkelijkheid kan laten zien.”

Hij zei voor zijn bijzondere vertelvorm geïnspireerd te zijn door de bootvluchtelingen zelf:

“Veel van de vluchtelingen die ik op Lampedusa en in Griekenland heb ontmoet vertelden me dat ze zich als spoken voelden: geesten in het vagevuur. [...] Ze komen uit de hel en zijn op reis naar het paradijs, maar ze zijn tijdens die reis ergens vast komen zitten.”

Lees het interview in NRC Handelsblad: ‘Ik voelde me soms een paparazzo’

Bekijk een ingekorte versie van de documentaire op 2Doc.