Google doet te weinig tegen wraakporno

Een ex die je naaktfoto's online zet is strafbaar. Google zou ze onvindbaar moeten maken, maar maakt het slachtoffers die daar om vragen erg lastig, menen reputatiespecialist Willem van Lynden en mediarechtadvocaat Fulco Blokhuis.

Chantal en haar advocaat Thomas van Vugt bij de rechtbank Amsterdam, 11 juni 2015. Misdaadjournalist Peter R. de Vries heeft namens Chantal een kort geding aangespannen tegen Facebook om te achterhalen wie een seksvideo van haar heeft verspreid. Robin van Lonkhuijsen / ANP

Google heeft een zorgplicht de vindbaarheid te beperken van naaktfoto's die zonder toestemming van de afgebeelde persoon online gezet zijn. De criteria van het ‘wraakpornoverwijderformulier’ zijn echter te strikt: zo moet de site als ‘pornografisch’ aangemerkt staan, en wil Google weten wie er achter schuilt. Maar de verspreiding beperkt zich niet tot pornosites, filmpjes worden ook via ‘torrents’ (een anoniem downloadnetwerk) verspreid.

Google eist verder dat de volledige naam van het slachtoffer is gepubliceerd. Maar ook als enkel bijnaam of voornaam online staat, kunnen de beelden identificeerbaar zijn. Derde criterium is dat de pagina in strijd is met Googles kwaliteitsrichtlijn (terwijl een deel van de sites met wraakporno hieraan voldoet).

Het slachtoffer moet ook toetsen of de site gebruik maakt van ‘cloaking’ en ‘rich snippets’. Wie weet nou wat dat is? Na het invullen, krijg je deze melding: „We nemen alleen weer contact met u op als we meer informatie nodig hebben of extra informatie voor u hebben.” Gaat Google overstag dan is het nog niet zeker of het filmpje uit de wereld is: automatische verspreiding is eerder regel dan uitzondering. Dweilen met de kraan open dus.

Googles datacentrum in Pryor, Oklahoma / EPA

Google zou dit soort verzoeken net zo efficiënt moeten verwerken als auteursrechtenclaims. In een maand ontvangt ze daar 56 miljoen van. Het aantal privacyverzoeken is sinds mei 2014 slechts 300.000 verzoeken. Een andere workaround is het ‘vergeetformulier’, bedoeld voor informatie die ‘irrelevant, verouderd of anderszins bezwaarlijk’ is. Met dit algemene vergeetformulier worden sneller resultaten geboekt dan met het specifieke wraakpornoformulier.

We kunnen ook zelf wraakpornozoekresultaten ‘naar beneden duwen’. Reputatiemanagement, heet dat: door positieve info toe te voegen aan het web, komen de seksbeelden minder snel als zoekresultaat naar boven. Zolang Google geen verantwoordelijkheid neemt, zullen slachtoffers een combinatie van reputatiemanagement, juridische druk en verzoekformulieren moeten toepassen.