Extra voor belegger zorgen

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Vandaag: de zorgplicht van banken.

Als vrijwel je hele aandelenportefeuille uit één type belegging bestaat, loop je stevige financiële risico’s bij koersdalingen. Dat realiseerde zich ook de particuliere belegger die 95 procent van zijn beleggingen in ING had gestoken. Op advies van zijn bank plaatste hij dan ook een zogeheten stop loss-order. Als de koers beneden 19,50 euro zou zakken, diende de bank te verkopen. Die ondergrens inderdaad overschreden, maar de bank vergat het pakket te verkopen.

In de dagen die volgen werd driftig getelefoneerd tussen bank en belegger. Maar het kwam pas maanden later tot verkoop, bij een koers van 7,91 euro. De belegger leed een verlies van ongeveer 9 ton. Sindsdien procedeert de belegger tegen de bank.

Had de bank de belegger beter moeten beschermen, ook tegen zichzelf? Hoe ver strekt een ‘adviesrelatie’ eigenlijk in vergelijking met een ‘vermogensbeheerrelatie’? Welke rol speelt het gebrek aan kennis en ervaring bij de belegger? Had hij, na de fout van de bank, zelf de knoop moeten doorhakken? Of had de bank de échte wil van de belegger uit diens mislukte order moeten afleiden? De rechtbank en het hof oordeelden verschillend. Dit najaar deed de Hoge Raad de definitieve uitspraak. Hij onderstreept daarbij dat banken bij particuliere beleggers altijd een bijzondere zorgplicht hebben. Zij moeten hen beschermen tegen een gebrek aan „kunde, inzicht en tegen eigen lichtvaardigheid”. Een cliënt mag pas risico’s lopen nadat de bank hem daarvan uitdrukkelijk op de hoogte heeft gesteld. En zich er ook van heeft vergewist dat de cliënt dat echt wil.

In dit geval had de bank niet mogen aannemen dat de klant achteraf heeft ingestemd met de gevolgen van het niet uitvoeren van de stop loss-order. Zij had „de klant uitdrukkelijk de risico’s moeten voorhouden van het aanhouden van de aandelen en bij hem moeten informeren of hij een nieuwe [stop loss, red.] opdracht wilde geven.” Die zorgplicht weegt nog wat zwaarder, omdat de bank de belegger zelf in deze situatie bracht.