Column

En de winnaar is: Saoedi-Arabië

Bij westerse regeringen hebben mensenrechten minder prioriteit dan handelsbelangen, schrijft Carolien Roelants.

Het vervolg. Ik dacht vorige week nog dat de Nederlandse oproep in de VN-Mensenrechtenraad tot een internationaal, onafhankelijk onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen het kon halen. Dat Saoedi-Arabië (en ja, natuurlijk ook de Houthi-rebellen c.s.) daarmee onder een soort van curatele kon worden gesteld.

Nee dus. De Saoediërs hebben gewonnen. En wen er maar aan: dat blijft voorlopig zo.

De Nederlandse resolutie in Genève wilde internationaal onderzoek naar alle partijen. Dat wil zeggen, de Houthi’s aan de ene kant en aan de andere kant de Saoediërs en hun coalitie, die vanuit de lucht de Houthi’s proberen te temmen en daarbij al dan niet opzettelijk duizenden burgers hebben gedood. In ‘alle partijen’ wilde Saoedi-Arabië zich niet herkennen. Want Saoedische en bevriende piloten doden geen burgers. De waterfabriek die een BBC-journalist vernietigd zag, was een wapenfabriek. De bruiloft die vorige week ten koste van tientallen dode gasten werd gebombardeerd, was niet door de Saoedische coalitie aangevallen. „Een daad van God”, noemen ze het in Riad graag als Saoedische opzet of incompetentie aan de orde is. Denk aan Mekka. Naar God stel je toch ook geen onafhankelijk onderzoek in?

Hoe is dat nou gegaan? De Saoediërs dienden samen met de andere partijen die in Jemen oorlogvoeren een tegenvoorstel in: steun voor onafhankelijk onderzoek door de Jemenitische regering naar oorlogsmisdrijven door de Houthi’s. De Jemenitische regering is natuurlijk niet onafhankelijk, want oorlogvoerende partij in het kamp van Saoedi-Arabië, maar een kniesoor die daarop let. Het Nederlandse voorstel stond aanvankelijk voor in de strijd om de 47 stemmen van de Mensenrechtenraad.

Het kreeg zelfs de sympathie van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, die beide openlijk de Saoediërs met hun oorlog helpen. „466 redenen waarom de Nederlandse resolutie over #Jemen in #HRC30 zo belangrijk is”, twitterde de Britse ambassadeur in Genève na een bericht van Unicef dat sinds de oorlog in maart begon 466 kinderen waren gedood. Maar er waren kennelijk 467 redenen waarom het uiteindelijk voor de twee landen belangrijker was het Saoedische voorstel te steunen. Het ging hun om de consensus, betoogden ze – en Saoedi-Arabië en de zijnen zouden het Nederlandse voorstel nooit accepteren. Nederland bracht zijn resolutie niet meer in stemming.

Minister Koenders liet na afloop weten „ernstig bezorgd” te zijn over de mensenrechtensituatie in Jemen en de schendingen van het internationaal humanitair recht. „Die kunnen we niet over onze kant laten gaan.” De Britten zijn eerlijker. Mensenrechten zijn geen „topprioriteit” meer, tekende The Independent op uit de mond van de hoogste ambtenaar van het Britse BZ. Handelsbelangen gaan voor, zei hij ook. O ja, Saoedi-Arabië heeft laten weten graag lid van de Mensenrechtenraad te willen blijven.