Dit verdrag is minstens zo belangrijk als TTIP

De Verenigde Staten, Peru, Japan, Canada, Australië en zo nog zeven landen zijn er gisteravond uitgekomen: het handelsakkoord Trans-Pacific Partnership (TPP) is een feit. Dit stuk verscheen eerder op NRC Q over dit akkoord.

In een luxe resort op het zonnige Hawaï komen deze week twaalf ministers van Financiën bijeen om de laatste hand te leggen aan een handelsverdrag dat 40 procent van de wereldeconomie omslaat en een derde van de mondiale handel: de Trans-Pacific Partnership (TPP).

De deal heeft ook voor de Nederlandse export gevolgen en leidde in de deelnemende landen tot veel protesten. Toch wordt er nauwelijks over geschreven. Vier vragen.

1. TPP? Lijkt op TTIP

Klopt, het verdrag is vergelijkbaar met TTIP, het befaamde handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten waar zoveel over te doen is. Weet je nog? Chloorkip en hormoonvlees:

Net als TTIP, gaat TPP voornamelijk over het weghalen van handelsbelemmeringen tussen de landen om zodoende wederzijdse investeringen en banengroei te stimuleren. TTIP regelt dat tussen de EU en de VS, TPP tussen twaalf landen met bij elkaar meer dan 800 miljoen inwoners rondom de Stille Oceaan.

Net als bij TTIP zijn er rond TPP veel protesten. Japanners vrezen de goedkope Amerikaanse rijst, waar lokale boeren niet tegen op kunnen concurreren. Australiërs zijn bang voor drastische prijsstijgingen van medicijnen, als grote farmaceutische bedrijven uit de VS onbelemmerd de markt betreden.

Daarnaast zijn er van Nieuw-Zeeland tot aan Vietnam zorgen over het Investor State Dispute Settlement (ISDS), waar ook bij de implementatie van TTIP veel over te doen is. Dat is een overeenkomst - standaard opgenomen in handelsverdragen - die bedrijven het recht geeft regeringen voor een speciaal tribunaal te dagen als beleid hun investeringen in gevaar brengt.

 

De grootste kritiek rond TPP spitst zich toe op de air van geheimhouding die rond het verdrag hangt. De onderhandelingen vinden plaats achter gesloten deuren. De inwoners en de parlementen van de deelnemende landen weten nauwelijks wat er besproken wordt.

2. Heeft TPP gevolgen voor Nederland?

Het verdrag heeft effect op de Nederlandse export naar de deelnemende landen. Omdat handel tussen bijvoorbeeld Japan, Australië en Vietnam onderling goedkoper wordt, zal het voor hen relatief duurder worden om bijvoorbeeld Hollandse bloembollen in te kopen. Dat zegt Steven Brakman, hoogleraar Internationale Economie aan de Rijksuniversieit Groningen.

“TPP is goed voor de landen die meedoen, maar slecht voor landen die niet meedoen. Die worden namelijk relatief duurder.”

Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar voor de hele Europese Unie.

3. En heeft TPP gevolgen voor TTIP?

Mochten de ministers in Hawaï deze week erin slagen een handtekening onder het akkoord te zetten, dan komen ook de onderhandelingen over TTIP in een stroomversnelling. Dat zegt Harm Schepel, hoogleraar Economisch Recht aan Kent University:

“Het slagen van TPP zal een extra aansporing zijn voor Europa om TTIP erdoor te krijgen. Het idee zal ontstaan dat de Pacific is waar het gebeurt en dat de aandacht van Amerika zich daarheen verplaatst. De Europese Commissie wil de boot niet missen. “

Lees ookOverleeft TTIP?

4. Waarom moet deze deal er per se komen?

De officiële lezing: banen, economische groei, het bevorderen van investeringen. De onofficiële lezing is interessanter: volgens velen is het vooral een middel voor de Verenigde Staten om de groeiende (economische) invloed van China, dat niet bij het akkoord betrokken is, tegen te gaan. De Aziatische economieën zijn al jaren in opkomst en de Verenigde Staten vrezen achter te blijven bij de mogelijkheden die deze groei biedt.