VS en elf Pacifische landen sluiten historische handelsovereenkomst

De Verenigde Staten en elf landen die rond de Stille Oceaan liggen hebben een principe-akkoord bereikt voor misschien wel het grootste handelsakkoord in de geschiedenis.

Op deze archieffoto uit november 2014 vergadert de Amerikaanse president Obama (derde rechts) met de elf andere leiders van de zogenaamde Pacific Rim. Foto: Mandel Ngan / AFP Photo

De Verenigde Staten en elf landen rond de Stille Oceaan hebben in de Amerikaanse stad Atlanta een principe-akkoord gesloten voor misschien wel het grootste handelsakkoord in de geschiedenis: het TPP-verdrag.

Dat blijkt uit een gemeenschappelijke verklaring van de handelsministers van de deelnemende landen.

Het zogeheten Trans-Pacific Partnership (TPP) verbindt zo’n 40 procent van de wereldeconomie door het opheffen van handelsbeperkingen. Bij de TPP-zone zijn Australië, Brunei, Canada, Chili, Japan, Maleisië, Mexico, Nieuw-Zeeland, Peru, Singapore, de Verenigde Staten en Vietnam betrokken.

Definitief akkoord is nog ver weg

Voordat het principe-akkoord in werking treedt, moet het eerst nog worden nagelezen door juristen en worden aangenomen door nationale parlementen. Ook het Amerikaanse congres moet er nog mee instemmen.

De totstandkoming van het principe-akkoord, dat gezien kan worden als een variant op het trans-Atlantische handelsakkoord TTIP, heeft vijf jaar geduurd. Hete hangijzers waren de status van Amerikaanse medicijnpatenten, een open markt voor zuivel- en suikerproducten en een langzame afzwakking van de exportheffing van Japanse auto’s die in de Verenigde Staten worden verkocht.

Verdeelde reacties op principe-akkoord

Vanuit de regeringen van deelnemende landen wordt opgetogen gereageerd op het principe-akkoord. De Japanse premier Abe noemde het akkoord “een grote uitkomst, niet alleen voor Japan maar voor de hele Aziatisch-Pacifische regio”.

De Amerikaanse president Obama noemde het akkoord een “gelijkschakeling” voor Amerikaanse producenten ten opzichte van hun buitenlandse concurrenten.

Presidentskandidaat Bernie Sanders zegt teleurgesteld te zijn en vreest dat de handelsovereenkomst banen gaat kosten, schrijft persbureau Reuters. “Wall Street en de andere grote bedrijven hebben opnieuw gewonnen”, verklaarde hij. Ook zei hij “alles te doen om te overeenkomst tegen te houden”.

de nederlandse export

Het verdrag heeft effect op de Nederlandse export naar de deelnemende landen. Omdat handel tussen bijvoorbeeld Japan, Australië en Vietnam onderling goedkoper wordt, zal het voor hen relatief duurder worden om bijvoorbeeld Hollandse bloembollen in te kopen. Steven Brakman, hoogleraar Internationale Economie aan de Rijksuniversieit Groningen, eerder tegen NRC Q:

“TPP is goed voor de landen die meedoen, maar slecht voor landen die niet meedoen. Die worden namelijk relatief duurder.”

Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar voor de hele Europese Unie.

belang voor Obama

TPP is zowel economisch als symbolisch van groot belang voor Obama, zegt NRC-correspondent Guus Valk vanuit de Verenigde Staten. Het verdrag biedt Amerika de kans de handel met Azië op te voeren en een grotere stem te krijgen in het bepalen van de regels in de wereldeconomie. Het is politiek van belang, omdat het poogt de groeiende invloed van China in de Aziatisch-Amerikaanse economische betrekkingen te beperken, ten gunste van de VS. Valk:

“Symbolisch speelt ook mee dat Obama van de zogeheten ‘pivot to Asia’ een kernpunt van zijn buitenlands beleid heeft gemaakt. Tot nu toe ontbrak het aan tastbare resultaten, dus dit had hij hard nodig. Het Congres moet het verdrag nog goedkeuren, en er is verzet uit zowel linkse als rechts-libertaire hoek.”