Swingende machine, tot ze Rusland troffen

Rusland was in de finale van het EK op alle fronten de meerdere van Nederland. Maar het toernooi heeft de Nederlandse volleybalsters veel goeds gebracht. Het team heeft weer internationaal perspectief en bovendien een Italiaanse topcoach.

De Nederlandse volleybalsters speelden een prima EK, maar waren in de finale een maatje te klein voor Rusland. Foto ANP

Aan het gevoel van onoverwinnelijkheid kwam abrupt een eind. De droom van een Europese titel voor Nederland aan het eind van een euforische week, werd ruw verstoord door de Russinnen. Meedogenloos werd Nederland in de finale in Ahoy op zijn plaats gezet. Nederland is niet de beste, maar de op één na beste van Europa. Gezien de voorgeschiedenis een voortreffelijk resultaat.

Als de emoties zijn ingedaald, doen de Nederlandse internationals er goed aan de beelden van de EK-finale nog eens te analyseren. Dan zullen ze vaststellen dat de weg naar de absolute top – het niveau van Rusland – nog extra inspanningen vereist. Nederland is op de goede weg, maar de finesses om bij Rusland aan te haken ontbreken nog. De nieuwe Europees kampioen legde de tekortkomingen van Nederland pijnlijk bloot. De les van het EK: nog dwingender serveren, preciezer aanvallen en nog beter blokkeren.

Nederland werd voor het eerst tijdens het EK geconfronteerd met een tegenstander die servicedruk uitoefende, de ballen met schijnbaar achteloos gemak tegen de grond sloeg en blokkerend een muur optrok. Voor Nederland om moedeloos van te worden. De Europese titel was drie sets lang een uitzichtloos streven.

Er is weer perspectief

Ondanks de ontnuchterende finale heeft het EK Nederland veel goeds gebracht. Er is weer internationaal perspectief, er staat weer een ploeg met elan en, wie weet, zijn de Olympische Spelen in Rio haalbaar. Dat is pure winst na de sportieve treurnis van de laatste zes jaar.

Het wilde sinds 2009, toen Nederland in Polen ook zilver won op het EK, maar niet vlotten. Het effect van de door de speelsters gewaardeerde bondscoach Avital Selinger zou zijn uitgewerkt en hij werd ontslagen. Diens opvolger Gido Vermeulen wist maar niet de hearts en minds van de speelsters te veroveren en werd met zachte dwang naar de uitgang gedirigeerd. De internationals wilden een toptrainer, die hun olympisch perspectief kan bieden. Die kregen zij dit jaar in de persoon van Giovanni Guidetti. Hij beloofde de internationals bij zijn aantreden een medaille op het EK. En hij hield woord.

Guidetti is een toptrainer, die Nederland tot een swingende volleybalmachine heeft geboetseerd. Hij heeft iets magisch, zegt zelfs Manon Flier, die door tal van trainers is gekneed, maar door Guidetti tot reserve is gedegradeerd. De Italiaan wordt door de internationals unaniem naar voren geschoven als de architect van de zilveren Europese medaille.

Als ook reservespeelster Flier – na gisteren goed voor 431 interlands – de nieuwe bondscoach uitbundig prijst, moet Guidetti wel een speciale trainer zijn. De diagonaalspeelster, die in eigen land haar zevende EK speelde, was meer dan een decennium lang de aanvoerster en het scorend vermogen van het nationale team. Nederland zonder die productieve Flier was lang ondenkbaar. Dan zegt die beroemde wisselspeelster dat zij Guidetti „graag eerder” was tegengekomen.

De hand van Guidetti, een 43-jarige emotionele Italiaan, werd pas tijdens het EK zichtbaar. Sinds zijn eerste training op 18 mei op sportcentrum Papendal kenmerkte Guidetti zich als een coach die bij hoge uitzondering tevreden was en zijn speelsters na een slechte prestatie publiekelijk afbrandde. Na uitschakeling op de Europese Spelen in Bakoe, tegen gastland Azerbajdzjan, gebruikte hij grote woorden als „ik moet weer vanaf min tien beginnen” of „ik kan ze niet met lef leren spelen, dat moeten ze zelf doen”. Waarna hij hoofdschuddend afsloot met de woorden: „This was nothing, completely nothing.”

‘Mister positivo’

Hoe anders presenteerde Nederland zich op het EK. En hoe anders gedroeg Guidetti zich. De criticus van eind juni was nu ‘mister positivo’. Eindelijk was hij tevreden en speelde Nederland tot de finale zoals Guidetti eist: agressief, snel en met bravoure. Vijf wedstrijden lang stond er een ploeg waar kwaliteit en uitvoering in balans waren. Tot de finale, waarin de speelsters ervoeren dat er hogere machten bestaan en er nóg meer werk verricht moet worden. Rusland overtroefde Nederland op alle onderdelen en won verdiend met 3-0.

Zelfs de veeleisende Guidetti kon daarmee leven. Hij was na afloop mild. Deze keer geen tirade, geen kritiek op de speelsters, maar realisme en trots. „Rusland was vandaag te sterk voor ons. Zij hebben getoond dat we nog veel moeten leren. Maar ik heb op dit EK zo veel progressie bij mijn team gezien dat ik vol goede moed ben met het oog op kwalificatie voor de Spelen. Dat wordt ons volgende doel.” Dat is hoopvol, want wat Guidetti zijn speelsters belooft, komt hij na.