Merkel wil vluchtelingen nog steeds verwelkomen

Staat de deur van Duitsland open voor asielzoekers? Bondskanselier Angela Merkel beloofde een maand geleden van wel. Tijdens het weekend waarin Duitsland de hereniging vierde klonk er veel kritiek. Maar zij houdt voet bij stuk: vluchtelingen blijven welkom.

Aanhangers van de Alternatief voor Duitsland (AfD) p[artij demonstreren tegen ongecontroleerde immigratie en asielmisbruik in Erfurt. Foto AP

Drie dagen lang vierde Duitsland dit weekend het 25-jarig jubileum van de hereniging in 1990. Maar de euforie van vorig jaar, toen een kwart eeuw val van de Muur werd gevierd, maakt nu plaats voor somberheid. Oorzaak: de vluchtelingencrisis.

Velen wijzen met de vinger naar bondskanselier Angela Merkel (CDU): zij heeft een maand geleden de deur opengezet. Toen een humanitaire noodsituatie dreigde met duizenden asielzoekers die niet weg mochten uit Boedapest, verklaarde Merkel dat Syriërs op de vlucht voor oorlog welkom waren in Duitsland.

Ondanks de toenemende kritiek blijft de bekritiseerde bondskanselier bij haar standpunt dat aan asielrecht geen bovengrens zit. „Ik zou de beslissing nu weer zo nemen”, zei ze gisteren in een interview met Deutschlandfunk. „Met hekken zullen we dit probleem niet oplossen.”

Bondspresident Joachim Gauck – ook onder de indruk van Duitsers die asielzoekers welkom heten – klonk dit weekend als de bezorgde trainer van een nationaal elftal dat vorig jaar nog wereldkampioen was maar nu geen bal meer kan raken. „Interne eenheid ontstaat als we concentreren op het haalbare, in plaats van toe te geven aan twijfel of gefantaseer”, zei Gauck. „Dit is ons dilemma: we willen helpen. Ons hart is groot. Maar onze mogelijkheden zijn eindig.” Volgens Gauck zal de integratie van vluchtelingen een grotere opgave voor Duitsland worden dan de vereniging met Oost-Duitsland.

Angst voor ineenstorting

Diverse deelstaten hebben laten weten dat de toestand onhoudbaar wordt: de opvang raakt vol, vrijwilligers kunnen het niet meer aan, asielprocedures lopen vast.

Vanuit Beieren waarschuwt de aanvoerder van Merkels zusterpartij CSU, Horst Seehofer, voor een „aangekondigde instorting” van het asielsysteem nog voor de winter. Seehofer beschuldigt Merkel ervan „een fout” te hebben gemaakt. In de peilingen is zijn ster rijzend, terwijl Merkel voor het eerst in jaren niet meer bovenaan staat in het lijstje populaire politici.

Vrijdag zag nota bene vicebondskanselier Sigmar Gabriel (SPD) zich genoodzaakt Merkel in bescherming te nemen tegen de kritiek uit haar eigen achterban. Hij wees erop dat asielzoekers ook zonder aansporing naar Duitsland komen, eenvoudig omdat het land zo welvarend is.

Merkel werd de afgelopen jaren veel geprezen voor haar optreden in de eurocrisis, ook al werd er op de flanken gemord over het belastinggeld voor de ‘redding’ van Griekenland. Lof was er ook voor haar bemiddelende rol in de Oekraïnecrisis. En toen zij sprak over het opvangen van vluchtelingen waren aanvankelijk veel Duitsers trots. Duitsland was nu niet alleen een economische, maar ook een morele supermacht.

Inmiddels klinken de stemmen die vinden dat Duitsland zich heeft overschat steeds luider. Maar Merkel luistert niet naar de kritiek dat het land is gekomen aan de grenzen van het mogelijke bij het opvangen van vluchtelingen.

In een toespraak, donderdag, herinnerde zij aan de eerste Duitse rijkskanselier, Otto von Bismarck (1815-1898). Hij definieerde politiek als „de kunst van het mogelijke”. Dat moeten de Duitsers zich voor ogen houden, zegt Merkel. „Ook al schijnen sommige doelen te hoog gegrepen, sommige opgaven te groot, sommige conflicten bijna onoplosbaar, dan nog moeten we ons daardoor niet te laten ontmoedigen, maar – in tegendeel – we kunnen steeds opnieuw werken aan wat mogelijk is.”