Europese titel bleef drie sets ver weg

Ondanks de ontnuchterende finale heeft het EK Nederland veel goeds gebracht. Er is weer internationaal perspectief, er is weer elan.

Aan het gevoel van onoverwinnelijkheid kwam abrupt een eind. De droom van een Europese titel voor Nederland, aan het eind van een euforische week, werd gisteren ruw verstoord door de Russinnen. Met Poetiniaanse meedogenloosheid werd Nederland in de finale in het Rotterdamse Ahoy op zijn plaats gezet. Nederland is niet de beste, maar de op één na beste van Europa. Met inachtneming van de voorgeschiedenis een voortreffelijk resultaat.

Op een rustig moment, als de emoties voorbij zijn, doen de Nederlandse internationals er goed aan de beelden van de EK-finale nog eens te analyseren. Dan zullen ze vaststellen dat de weg naar de absolute top – het niveau waarop Rusland acteert – extra inspanningen vereist. Nederland is op de goede weg, maar de finesses om bij Rusland aan te haken ontbreken nog. De nieuwe Europees kampioen legde de tekortkomingen van Nederland genadeloos bloot. De les van het EK: er moet nog dwingender geserveerd worden, nog preciezer worden aangevallen en vooral nog beter worden geblokkeerd.

Nederland werd voor het eerst tijdens het EK geconfronteerd met een tegenstander die servicedruk uitoefende, de ballen met schijnbaar achteloos gemak tegen de grond sloeg en blokkerend een muur optrok. Voor Nederland om moedeloos van te worden. De Europese titel was drie sets lang een uitzichtloos streven.

Ondanks de ontnuchterende finale heeft het EK Nederland veel goeds gebracht. Er is weer internationaal perspectief, er staat weer een ploeg met elan en, wie weet, zijn de Olympische Spelen van volgend jaar in Rio de Janeiro zelfs haalbaar. Dat vooruitzicht is pure winst na de sportieve treurnis van de laatste zes jaar.

Team wilde olympisch perspectief

Het wilde sinds 2009, toen Nederland in Polen eveneens zilver won op het EK, maar niet vlotten. Het effect van de door de speelsters gewaardeerde bondscoach Avital Selinger zou zijn uitgewerkt en hij werd door de volleybalbond ontslagen. Diens opvolger Gido Vermeulen wist maar niet de hearts and minds van de speelsters te veroveren en werd met zachte dwang naar de uitgang gedirigeerd. De internationals wilden een toptrainer, die hun olympisch perspectief kan bieden. Die kregen zij dit jaar in de persoon van Giovanni Guidetti. Hij beloofde de internationals bij zijn aantreden, vijfeneenhalve maand geleden, een medaille op het EK. En de coach hield woord.

Guidetti is een toptrainer die Nederland tot een swingende volleybalmachine heeft geboetseerd. Hij heeft iets magisch, zegt zelfs Manon Flier, die door tal van trainers is gekneed, maar door de bondscoach van het Nederlands vrouwenvolleybalteam tot reservespeelster is gedegradeerd. De Italiaan, en alleen hij, wordt door de internationals unaniem naar voren geschoven als de architect van de zilveren Europese medaille.

Als ook reservespeelster Flier – na gisteren goed voor 431 interlands – de nieuwe bondscoach uitbundig prijst, moet Guidetti wel een speciale trainer zijn. De diagonaalspeelster, die in eigen land haar zevende EK afwerkte, was meer dan een decennium lang de aanvoerster en de scorende motor van het nationale team. Nederland zonder die productieve Flier was lange tijd ondenkbaar. Dan zegt die beroemde wisselspeelster dat zij Guidetti „graag eerder” had willen tegenkomen.

Publiekelijk afbranden

De hand van Guidetti, een 43-jarige emotionele Italiaan, werd pas tijdens het EK zichtbaar. Sinds zijn eerste training op 18 mei op het nationale sportcentrum Papendal kenmerkte de opvolger van de weggebonjourde Vermeulen zich als een coach die bij hoge uitzondering tevreden was en zijn speelsters na een slechte prestatie publiekelijk afbrandde. Na uitschakeling op de Europese Spelen in Bakoe, tegen gastland Azerbajdzjan, gebruikte hij grote woorden als „ik moet weer vanaf min tien beginnen” of „ik kan ze niet met lef leren spelen, dat moeten ze zelf doen”. Waarna hij hoofdschuddend afsloot met de woorden: „This was nothing, completely nothing.”

Hoe anders presenteerde Nederland zich op het EK. En hoe anders gedroeg Guidetti zich. De criticus van eind juni was drie maanden later ‘mister positivo’. Eindelijk was hij tevreden en speelde Nederland tot de finale zoals Guidetti verordonneert: agressief, snel en met heel veel bravoure. Vijf wedstrijden lang stond er een ploeg waar kwaliteit en uitvoering in balans waren en waar de spelvreugde van af spatte. Tot de finale, waarin de speelsters ervoeren dat er ook nog hogere machten bestaan. Ze ontdekten dat er voor het waarmaken van ambities nóg meer werk verricht moet worden. Rusland overtroefde Nederland op alle onderdelen en won even verdiend als glansrijk met 3-0 (25-15, 25-20 en 25-20).

De mildheid zelve

Zelfs de veeleisende Guidetti kon met de nederlaag leven. Hij was na afloop de mildheid zelve. Deze keer geen tirade, geen kritiek op zijn speelsters, maar realisme en trots. „Rusland was vandaag te sterk voor ons. Zij hebben getoond dat we nog veel moeten leren. Maar ik heb op dit EK zo veel progressie gezien dat ik vol goede moed ben met het oog op kwalificatie voor de Olympische Spelen. Dat wordt ons volgende doel.” Dat belooft veel goeds want wat Guidetti nastreeft, bereikt hij ook.