Mordor ligt op Charon, als vreemde rode poolvlakte

Foto NASA

De vlek van Mordor. Zo wordt de rode kratervlakte op de noordpool van Charon genoemd sinds de flyby van de New Horizons-sonde op 14 juli van dit jaar. Want de Internationale Astronomie Unie heeft besloten dat landschappen Charon namen moeten krijgen van ‘bestemmingen en mijlpalen uit fictieve en andere ruimte- en ontdekkingsreizen’ . En is Saurons zwarte rijk Mordor niet het doel van een van de beroemdste queesten uit de fantasy-literatuur? (Uit Tolkiens In de Ban van de Ring). De naam is overigens nog niet officieel.

Op de meest recent verzonden foto door New Horizons is de vlakte schitterend te zien. Door de krappe radioverbinding met de verre Kuipergordel aan de rand van het zonnestelsel komen de vele foto’s die 14 juli werden geschoten nu langzaam een voor een binnen via het Deep Space Netwerk van grote radiotelescopen. En uit de foto wordt volkomen duidelijk dat ook Charon, met zijn 1200 km diameter half zo groot als Pluto (de twee worden ook wel eens ‘dubbelplaneet’ genoemd), geen saaie monotone ijsbal is maar een ‘geologisch’ zeer actief hemellichaam. Bergen, kloven, landverschuivingen, kleurverschillen, grote vlaktes: alles wat bij Pluto zo’n diepe indruk maakte heeft Charon dus ook.

Het klovensysteem van 1600 km lengte is indrukwekkend. Het lijkt wel alsof de hele korst van Charon is opengebarsten, zegt astronoom John Spencer, in een persbericht van de NASA. De grote vlakte in het zuiden is relatief recent gevormd, anders zouden er wel meer inslagkraters te zien zijn. Die vlakte zou gevormd kunnen zijn doordat een interne oceaan langzaam bevroor en kromp waardoor de Charonkorst openbrak. Door die scheuren zou dan ‘waterlava’ naar boven zijn gekomen en een nieuwe vlakte hebben gevormd.