Veel problemen bij taks op reële vermogenswinst

De Tweede Kamer wil echte vermogenswinsten belasten en niet fictieve. Maar dat is een utopie, vindt het kabinet.

Staatssecretaris Eric Wiebes Foto Bart Maat / ANP

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) heeft de Tweede Kamer gisteren uit de droom geholpen dat het op korte termijn mogelijk is om reële in plaats van fictieve vermogenswinsten te belasten.

Een brede meerderheid in de Kamer wil af van de fictieve rendementsheffing die de fiscus op dit moment (in box 3) oplegt. Daarbij wordt als argument gebruikt dat andere Europese landen wel reële vermogenswinsten belasten. Wiebes wees hen erop dat die landen met problemen kampen in de complexe uitvoering en veel last hebben van belastingontduiking.

Tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen maakte de bewindsman in een half uur durende „interessante lezing” (aldus SP’er Arnold Merkies) aan de Kamer duidelijk dat nergens in Europa een goed werkend systeem functioneert. In Verenigd Koninkrijk bestaat bijvoorbeeld de Capital Gains Tax, maar om die uitvoerbaar te houden is een zeer grote vrijstelling ingebouwd. Met dat systeem zou in Nederland pas vermogen boven de 400.000 kunnen worden belast. Op dit moment betalen in het VK maar 250.000 mensen vermogensbelasting. In Nederland zijn dat er in het huidige systeem 3,3 miljoen. Ook in België en Duitsland kampen de belastingdiensten met uitvoeringsproblemen, legde de staatssecretaris uit.

Op dit moment gaat de fiscus er in Nederland van uit dat elke bezitter van vermogen een rendement boekt van 4 procent. Dat wordt, zeker gezien de lage rentestand, als onrechtvaardig ervaren, weet ook Wiebes. „Veel belastingbetalers hebben toch echt het gevoel te worden aangeslagen voor een rendement dat ze zich niet kunnen herinneren”, zie hij.

De komende drie jaar wil Wiebes gebruiken om voorbereidingen te treffen om naar een gemengd systeem te gaan, waarbij wel deels reële winst wordt belast. Hij onderkende gisteren al dat er uitzonderingen zullen blijven: zo zal het reële rendement op onroerend goed niet snel belast worden. Het kabinet wil vanaf 2017 de fictieve rendementsheffing veranderen: het rekenrendement wordt dan steeds aangepast aan de marktsituatie, waarbij kleinere vermogens minder worden belast dan grotere vermogens.

Het voorstel voor de nieuwe vermogensbelasting maakt deel uit van het belastingplan voor komend jaar dat het kabinet gisteren verdedigde. Binnen de coalitie is afgesproken de 5 miljard lastenverlichting en de vermogensbelasting te koppelen. De Raad van State is hier kritisch over en het CDA wil van de koppeling af, omdat het op deze manier niet de kans niet krijgt om voor de geplande lastenverlichtingen voor komend jaar te stemmen en tegen de nieuwe vermogensbelasting.