Oussama (17) stáát voor zijn preken

Oussama C., met 19 jaar de jongste van de tien verdachten in de Haagse jihadzaak, staat voor de rechter. Hij houdt vast aan zijn uitspraken. „Broeders en zusters, de strijd is voor jullie verplicht.”

Gesluierde vrouwen bezoeken het jihadproces in de extra beveiligde rechtszaal te Amsterdam. Foto ANP

„Bij onze zusters wordt kleding steeds strakker en bloter. Het maakt je echt niet mooi om er zo bij te lopen. Dit is geen vorm van vrijheid, noch van schoonheid. Dit is een vorm van onwetendheid en dwaasheid. […] Zulke kleren zijn gemaakt voor mensen die de satan aanbidden en die niet in Allah geloven.”

Hier spreekt Oussama C., een moslimprediker van net 17 jaar, in zijn online videopreek De Jeugd van Tegenwoordig. Maar Oussama, alias Abu Yazeed, preekte niet alleen over kleding en gedrag, hij plaatste volgens het Openbaar Ministerie (OM) ook opruiende berichten op Twitter, Facebook en radicale websites. En hij ronselde volgens het OM jongeren voor de gewapende jihad in Syrië.

In zwart overhemd, de zwarte krullen tot op zijn boord, zit Oussama C. voor de rechter. Hij is, inmiddels 19 jaar, de jongste van de tien verdachten in de grote jihadzaak. Hij wordt gezien als een van de leidende figuren binnen de groep van tien Haagse moslims die het OM wil vervolgen als terroristische organisatie.

Bloedige filmpjes en dode kinderen

Oussama ging veel verder dan het delen van berichten over de strikte islamitische regels. Tijdens de zitting komt een eindeloze stroom van vaak bloedige filmpjes met strijders in Syrië en Irak langs. Het betreft een door het OM gemaakte compilatie van Oussama’s uitingen op sociale media. Preken van een smekende sjeik die „Oh Allah, vernietig die vervloekte joden” roept, tot beelden van dode moslimkinderen in Syrië, gelardeerd met Arabische muziek en emotionele oproep tot wraak.

Oussama postte niet alleen preken, berichten en foto’s van anderen die zich in stevige bewoordingen uitlieten over de ongelovigen. Hij liet ook zelf van zich horen in online preken, maar ook op straat. „We moeten hard zijn voor de ongelovigen”, zegt de jonge Oussama. „En zacht voor moslims, voor elkaar.” En hij zegt in niet misverstane woorden tegen de broeders en zusters over de jihad: „Broeders en zusters, de strijd is voor jullie verplicht.”

Op geen enkele manier probeert Oussama in de zittingszaal zijn straatje schoon te vegen. Hij staat achter wat hij eerder zei, al voegt hij er wel aan toe dat preken van anderen die hij deelde niet per se zijn mening weergeven. Wat dat betreft verschilt hij van een eerdere belangrijke verdachte, Azzedine C, die veel meer de neiging had bij nader inzien de zaken anders te bekijken.

Hongerig naar antwoorden

Vraag blijft waar Oussama zijn immense populariteit onder zoekende moslimjongeren aan dankte. Cultureel antropoloog Martijn de Koning, die eerder als getuige-deskundige optrad, noemde hem een begenadigd spreker. En zijn preken zijn inderdaad coherent en helder, ze hebben overtuigingskracht en concrete dictie.

Maar dat alleen is niet genoeg. Er was kennelijk een grote behoefte aan een figuur als hij. Hij fungeerde als vraagbaak voor islamitische jongeren, hongerig naar antwoorden op hun vragen. Ze namen zijn antwoorden volkomen serieus, blijkt uit reacties.

„U werd sjeik genoemd”, vraagt de rechter. Oussama reageert lacherig. Dat was alleen als broeders onder elkaar, zegt hij. „We noemden elkaar sjeik.” Oussama zegt dat hij alleen de kennis van geleerden doorgaf.

De rechter: „Maar jongeren stellen u als jong broekie levensvragen. Waar haalde u de vrijmoedigheid vandaan met zo’n stelligheid te antwoorden? Dacht u nooit, wat ben ik eigenlijk voor een snotneus?”

Oussama grinnikend: „Ja dat dacht ik weleens.”

Het gebrek aan charismatische, leidende figuren in de islamitische gemeenschap die jonge moslims kunnen aanspreken, schiep een levensgroot vacuüm waar Oussama insprong. Zoveel is duidelijk. De behoefte aan duiding en leiding is in die groep kennelijk zo groot dat goedgebekte 16-, 17-jarigen die rol kunnen gaan vervullen en serieus genomen worden. Dat maakt een jongen die geweld verheerlijkt in de ogen van het OM des te gevaarlijker.