Nederlaag FNV: loonakkoord overheid en onderwijs wél geldig

De FNV is niet buitenspel gezet bij het loonakkoord voor ambtenaren, zegt de rechter. De FNV gaat in hoger beroep.

De FNV heeft het kort geding over de ambtenaren-cao tegen de overheid en drie andere vakcentrales verloren. Ondanks protest van de FNV is het recente ‘loonruimteakkoord’ voor 800.000 mensen binnen de overheid en onderwijs geldig, oordeelde de Haagse rechter gisteren. De FNV heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak.

Het betekent dat er nieuwe cao’s op basis van het akkoord kunnen worden gesloten, zoals onlangs al voor rijksambtenaren, de rechterlijke macht en defensie is gebeurd. Tegelijkertijd blijven de verhoudingen van de FNV met het kabinet en de drie andere vakcentrales (CNV, Ambtenarencentrum AC en CMHF) onder druk staan. Traditioneel trekken de vier vakbonden juist vaak samen op.

CNV, AC en CMHF sloten in juli zonder de FNV een cao met overheid voor de jaren 2015-2016. Het voorziet in een loonsverhoging van ruim 5 procent over die twee jaar, plus eenmalig 500 euro voor ambtenaren bij rijksoverheid, politie, defensie, rechterlijke macht en onderwijs. Hun collega’s bij gemeenten, provincies, waterschappen en universitaire medische centra krijgen er in 2016 1,4 procent erbij.

Het conflict draait om de bekostiging van die loonsverhoging. Zij wordt namelijk deels betaald uit verlaging van de pensioenpremie voor werkgevers en werknemers bij pensioenfonds ABP (2,8 miljoen deelnemers, 356 miljard euro vermogen). De pensioenopbouw kan verlaagd worden, omdat het fonds de ‘ambities’ bijstelt: ABP-pensioenen gaan niet langer de ontwikkeling van de lonen, maar van de prijzen volgen.

De FNV spreekt daarom van „een sigaar uit eigen doos” en stelt dat ambtenaren later zo’n 15 procent inleveren op hun pensioen. ABP heeft berekend dat de pensioenen van twintigers mogelijk tot 14 procent lager uitvallen. De andere bonden en de overheid spreken van een goed akkoord, zolang de lonen niet meer stijgen dan de prijzen.

Anders dan de FNV stelt, is er volgens de rechter wel „open en reëel” overlegd over de cao. Dat de FNV als grootste bond niet heeft getekend, is geen beletsel. De FNV heeft er zelf voor gekozen het overleg te verlaten en de andere drie bonden hebben vóór gestemd. Het recht op „collectieve onderhandelingen” van de FNV is niet geschonden, aldus de rechter.

Het CNV spreekt van „het einde van nullijn” voor rijksambtenaren en „een goed begin van het koopkrachtherstel”. De FNV zegt juist „alles op alles” te zetten om „pensioenverslechtering” te voorkomen en kondigt een peiling onder ABP-deelnemers aan.