FNV kiest zelf voor isolatie

Vakcentrale FNV heeft een pijnlijke nederlaag geleden in het hoog opgelopen loonconflict met andere bonden en met het kabinet over de arbeidsvoorwaarden van ongeveer 800.000 werknemers van de rijksoverheid. De voorzieningenrechter in Den Haag verwierp gisteren alle bezwaren van de FNV tegen het hoofdlijnenakkoord van de rijksoverheid en de andere vakbonden dat voorziet in een loonsverhoging van iets meer dan 5 procent, 500 euro eenmalige uitkering plus een nieuwe pensioenregeling. De pensioenen van ambtenaren en leraren zullen in het vervolg niet verhoogd worden met de loonstijging, maar met de prijsstijging. Daardoor kan de pensioenpremie lager zijn. Mede daardoor kunnen de werknemers de 5 procent extra krijgen na vier jaar van opgelegde loonmatiging.

FNV vindt dat een sigaar uit eigen doos en dat is het ten dele natuurlijk ook. Maar het is niet ongewoon dat vakbonden en werkgevers naar de totale ruimte kijken en bij onderhandelingen de kosten en opbrengsten van het loon én de pensioenen betrekken.

De nederlaag is pijnlijk omdat overleg over arbeidsvoorwaarden en het afsluiten van collectieve arbeidsvoorwaarden een kerntaak is van een vakbond. Het verlies is extra vervelend omdat de rechter in wezen vaststelt dat de vakcentrale dat aan zichzelf te wijten heeft. Men was wel betrokken bij het informele overleg over het raamakkoord. Op basis daarvan concludeert de voorzieningenrechter dat wel degelijk sprake is geweest van reëel en open overleg. En dat de klacht daarover van FNV geen doel treft. Dat men bij de formele onderhandelingen vervolgens afhaakte, was een eigen keuze.

De onderhandelingen zijn vervolgens door de andere partijen voortgezet en conform de regels afgerond. Daarbij neemt de rechter het standpunt in dat een meerderheid van de betrokken cao-partijen heeft getekend. Zij gaat voorbij aan de stelling van de FNV dat de bond als vertegenwoordiger van de meerderheid van de georganiseerde ambtenaren buitenspel is gezet. Het is afwachten of dat oordeel van de rechter overeind blijft in het hoger beroep dat FNV gisteren subiet heeft aangekondigd.

Het kabinet en de andere bonden van overheidspersoneel kunnen nu doorgaan met het afsluiten van nieuwe cao’s. Het spannendst is het nog steeds bij een nieuwe politie-cao.

De FNV blijft zich door het hoger beroep isoleren in het overleg over cao’s en andere arbeidsvoorwaarden bij de rijksoverheid. Juist daar heeft FNV in ledenaantallen een sterke positie. Vanuit het belang van het verzamelen van jurisprudentie is dat te begrijpen. Maar een vakbond die zichzelf op deze manier uitsluit van onderhandelingen en belangenbehartiging bewijst zijn leden geen dienst.