Column

Alle klappen moeten worden opgevangen door het bedrijfsleven

We voeren in Nederland al decennialang een liberaal beleid. Deze week waren er drie berichten over de gevolgen daarvan, schrijft Ilja Leonard Pfeijffer.

Wat is een ondernemer? Dat is iemand die plannetjes verzint om rijk te worden. Zijn identiteit is hebzucht en dat vinden we een goede eigenschap, want we hebben allemaal geleerd dat hebzucht de economie vooruit helpt en de economie de wereld. Hoe meer hij zich concentreert op zijn hebzucht en hoe meer geld hij verdient, hoe beter de ondernemer is. Als hij alles ondergeschikt maakt aan zijn hebzucht, wordt hij misschien zelfs Ondernemer van het Jaar.

Wat is liberalisme? Dat is het politieke gedachtengoed dat de hebzuchtigen niets in de weg gelegd mag worden. De overheid moet terugtreden en het bedrijfsleven moet worden gestimuleerd. We zijn een democratie, dus de overheid zijn wij. Het bedrijfsleven zijn diegenen die geld aan ons verdienen. Zij moeten steeds meer rechten krijgen, want zij stimuleren de economie, en wij steeds minder. Dan komt er vanzelf vrede op aarde.

Het liberalisme wordt aangehangen door de VVD en door alle andere politieke partijen die aan de macht komen. We voeren in Nederland dus al decennia een liberaal beleid. Deze week waren er drie berichten over de gevolgen daarvan.

Het onderhoud en de veiligheid van de treinsporen hebben we overgeheveld naar ondernemers. Die doen wat ondernemers doen en dat is geld verdienen. Onderhoud en veiligheid zijn kostenposten. Die worden zo klein mogelijk gemaakt. Vervolgens winden we ons erover op dat de treinsporen slecht zijn onderhouden en onveilig zijn.

En toen hadden we net een knuffeltechneute, Maaike Kroon, wetenschapstalent van het jaar en de jongste vrouwelijke hoogleraar ooit, en dan maakt ze bekend dat ze naar Abu Dhabi gaat. Wetenschap kost geld. In Abu Dhabi snappen ze dat en investeren ze daarin. Volgens onze liberale dogma’s willen wij universiteiten zien als bedrijven en wetenschap als een activiteit die geld moet opleveren. Personeel is een kostenpost, dus daarop wordt bezuinigd. Onze kenniseconomie is meer economie dan kennis.

Enkele jaren geleden is er door de VVD drastisch bezuinigd op kunst en cultuur. Het idee was dat die klap zou worden opgevangen door het bedrijfsleven. Want subsidie is slecht en sponsors zijn goed. Deze week werd er door deze krant uitgerekend wat dat heeft opgeleverd. Daling van de budgets over de hele linie. Logisch. Een ondernemer die gratis geld zou weggeven aan een museum of een orkest, zou een slechte ondernemer zijn.

Het zijn maar drie voorbeelden uit velen. Maar tijdens zijn historische rede voor de Verenigde Naties beleed onze premier de heilsleer van het liberalisme met onverholen trots. De ondernemers moeten worden ingeschakeld om de millenniumdoelen te halen, zei hij. Als voorbeeld noemde hij het klimaat. ‘Je kunt die doelstellingen niet halen zonder het bedrijfsleven daarbij te betrekken.’ Het was toen al bekend op welke wijze de grote ondernemer Volkswagen het goede voorbeeld heeft gegeven.