Kamer geeft Van der Steur voordeel van twijfel na debat foto Van der G.

Minister Van der Steur moet hij vandaag zich voor het eerst in de Tweede Kamer verantwoorden voor een fout die hij zelf maakte: hij informeerde het parlement onjuist in de kwestie rond Volkert van der G. Wat te verwachten?

Minister Van der Steur wacht vandaag een pittig debat. Foto ANP / Bart Maat

Al vaker moest VVD-minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) fouten van zijn ministerie verdedigen in het parlement. Die waren onder zijn voorganger Ivo Opstelten gemaakt – denk aan de blunders rond de moord op Els Borst en de problemen bij de nationale politie. Vandaag moest hij zich voor het eerst verantwoorden voor een misslag die Van der Steur zelf maakte: hij informeerde de Tweede Kamer onjuist in de kwestie rond Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn.

Die foto bleek geen overtreding van het mediaverbod dat Van der G. was opgelegd, maar bleek bijna helemaal geregisseerd en uitgebreid onderwerp te zijn geweest van overleg tussen OM, reclassering en het ministerie.

Lees hieronder de belangrijkste zaken uit het debat terug, inclusief tweets van onze politiek redacteur Christiaan Pelgrim.

Na afloop van de eerste termijn zegt onze politiek redacteur Annemarie Kas dat Van der Steur het soms lastig had en de Kamer verbaasde met nieuwe feiten:

“Van der Steur verbaasde de Tweede Kamer met een rijtje feiten die nog niet in zijn relaas stonden. Hij keek zelf de uitzending van Brandpunt helemaal niet, die bewuste zondagavond. En vóór het Vragenuurtje had de minister al meermaals gehoord “dat er sprake van een voortraject en het maken van een eventuele foto was”. Hier kreeg de minister het lastig: Ja, hij vond het nu zelf ook “merkwaardig” dat hij daarna tóch gewoon de Tweede Kamer vertelde dat het OM daags van te voren inderdaad van de foto had vernomen. Na het aanbieden van zijn excuses hiervoor - op verzoek van de PVV - kon Van der Steur overgaan naar de afdeling conclusies, verbeteringen en aanbevelingen. Hij en zijn hoogste ambtenaar werken aan een plan om de communicatie intern beter te laten verlopen en de “politieke sensitiviteit” te vergroten.”

In tweede termijn nam de Kamer voor dit moment genoegen met de uitleg van Van der Steur, hoewel ChristenUnie-Kamerlid Seegers met een “gevoel van verbijstering” achterblijft, ook over het “gebrekkige politieke gevoel” van de minister. D66 geeft Van der Steur een “gele kaart”. Zelfs de PVV diende geen motie van wantrouwen in, hoewel de partij van Wilders benadrukt dat Van der Steur nog maar één kans krijgt.

Klik hier door naar de volgende passages uit dit verslag:
1. De verwachtingen voorafgaand aan het debat
2. De inbreng van de Kamer
3. De antwoorden van de minister

De antwoorden van de minister

  • Minister Van der Steur begint zijn beantwoording met de mededeling dat hij het ambtsbericht van het OM waarop hij zich vorige week baseerde niet naar de Kamer kan sturen. Achteraf bleek dat Van der Steur de Kamer op basis van dat ambtsbericht onjuist informeerde over wie op welk moment van het nemen van de foto van Van der G. wist. De minister zegt wel alle vragen van de Kamer over het ambtsbericht te willen beantwoorden. Na een korte schorsing van het debat gaat de Kamer hiermee akkoord.
    Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim Oskam (CDA) wil ambtsbericht OM waar Vd Steur antwoorden aan Kamer op baseerde. Debat geschorst zodat hij met Kamerleden kan overleggen
  • Van der Steur herhaalt dat hij voorafgaand aan het Vragenuur “summier en met beperkte focus en summier” werd geïnformeerd over de foto van Van der G. Het ging daarbij met name om de vraag of hiermee het mediaverbod was overtreden. De minister was zich op dat moment niet bewust van de gevoelige voorgeschiedenis van de foto, namelijk dat daarover langdurig en op hoog niveau overleg was gevoerd.Van der Steur vindt achteraf dat hij zich niet over die voorgeschiedenis had moeten uitspreken en dat eerst beter had moeten laten uitzoeken. Hij noemt het “onvoorstelbaar vervelend” dat er daardoor misverstanden over de foto zijn ontstaan. Van der Steur zei namelijk ten onrechte in het Vragenuur dat justitie pas een dag voor publicatie van de foto op de hoogte werd gesteld. “Ik heb onvoldoende naar de kous gekeken om het naadje te ontdekken”. De minister biedt zijn excuses aan de Kamer aan voor de verkeerde informatie.
  • De minister zegt dat op dinsdagochtend alle belangrijke betrokkenen rond de kwestie-Van der G. met hem aan tafel zaten om het Vragenuur voor te bereiden. De Kamer verbaast zich erover dat mensen aan tafel, die precies wisten hoe het met de gevoelige kwestie zat, de minister op dat moment niet beter hebben geïnformeerd en gewaarschuwd. “Onbegrijpelijk”, concludeert onder anderen D66-Kamerlid Berndsen. Van der Steur geeft toe dat de informatievoorziening in zijn richting beter had gemoeten en dat dit niet alleen bij hemzelf lag.
    Twitter avatar PieterOmtzigt Pieter Omtzigt Dinsdagmorgen was iedereen aanwezig bij het Volkert-overleg: OM, Procureur-Generaal, DG’s, andere betrokkenen.
  • Van der Steur zegt dat hij verschillende lessen wil trekken uit hoe de communicatie rond de foto is gelopen. De minister benadrukt dat hij vlak na zijn aantreden opdracht heeft gegeven een ‘strategische agenda’ op te stellen die moet leiden tot “verbetermaatregelen”. Verder heeft hij met het OM afgesproken dat “relevante context” niet mag ontbreken in ambtsberichten, zoals vorige week het geval is. Hij sluit niet uit dat er personele maatregelen moeten worden genomen, maar wil niet aan “incidentenpolitiek” doen. Persoonlijk vindt Van der Steur dat hij alerter moet zijn op “signalen” die erop duiden dat zaken niet kloppen of beter moeten.
    Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim Nu neemt Vd Steur het weer op voor zijn ambtenaren. “Voor mij staat nog niet vast dat bezem door ministerie zou moeten. Wordt hard gewerkt”
  • Het weer lostrekken van Veiligheid en Justitie (door Veiligheid weer onder te brengen bij Binnenlandse Zaken) ziet Van der Steur niet zitten:
    Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim Vd Steur moet niet denken aan lostrekken ‘Veiligheid’ en ‘Justitie, zoals nu ook PvdA wil. “Mijn buitenlandse collega’s zijn stikjaloers”

De inbreng van de Kamer

De PVV en ChristenUnie vinden het ongeloofwaarig dat bepaalde besluiten in de kwestie-Van der G. op medewerkersniveau zijn genomen, terwijl de top van het ministerie hier niets van wist. De belangrijkste vraag voor ChristenUnie-Kamerlid Seegers is wat Van der Steur vorige week dinsdag voor het Vragenuur precies wist. PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt concludeert dat de Kamer toen niet goed is ingelicht door Van der Steur. SP-Kamerlid Van Nispen spreekt van een “schijnvertoning” tijdens het Vragenuur. Als VVD-Kamerlid Van Oosten, de vragensteller van vorige week, meldt dat hij van tevoren contact had met Van der Steur, wil de Kamer weten wat de twee precies hebben gewisseld.

Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim PvdA-Kamerlid Recourt: is de kamer goed ingelicht door de minister? “Die vraag moet ik ontkennend beantwoorden” #volkert

D66-Kamerlid Magda Berndsen vraagt zich af hoe het bestaat dat Van der Steur “niet alle zorgvuldigheid in acht nam en zich niet uitgebreid liet informeren?” Voor D66 gaat het debat vandaag over de vraag “of de minister voldoende in control is over zijn eigen ministerie”. Een nieuw incident kan Van der Steur zich niet permitteren, vindt Berndsen.

Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim Berndsen (D66) wil dat Vd Steur “duistere krachten en dwarse ambtenaren beteugelt”

CDA-Kamerlid Peter Oskam vraagt zich af of de toestand op het ministerie van Veiligheid en Justitie sinds het aantreden van Van der Steur niet is verslechterd in plaats van verbeterd, daarmee refererend aan de communicatieproblemen rond de ‘bonnetjesffaire’ die de vorige minister (Ivo Opstelten) de kop kostte. “Het probleem zit dieper dan alleen bij de minister”, vindt Oskam. “Het vertrouwen in het ministerie heeft een deuk opgelopen en dat moet worden hersteld”, aldus Recourt (PvdA). Kamerlid Van Oosten (VVD) vindt dat Van der Steur lessen moet trekken uit deze “ellendebak” die het ministerie volgens hem is geworden.

PVV-Kamerlid Helder vindt verder dat er koppen moeten rollen op het ministerie. Ook Van Oosten vindt dat Van der Steur niet bang moet zijn voor “personele maatregelen”:

Twitter avatar christiaanpe Christiaan Pelgrim Debat #volkert begint hard met de PVV’er Helder. “Wie moet op het ministerie zijn biezen pakken voor deze wanvertoning?”

Kamerlid Louis Bontes roept Van der Steur op de persoonsbeveiliging van Volkert van der G. op te heffen omdat hij vindt dat de Staat “moordenaars” niet hoort te beschermen.

De verwachtingen voorafgaand aan het debat

Wat worden de belangrijkste punten in het debat vandaag? Een overzichtje:

  • De oppositie zal nog preciezer de feiten willen weten. Bijvoorbeeld: waarom wist voormalig minister Opstelten wel nog van de optie dat er een foto genomen zou worden, maar kan oud-staatssecretaris Teeven dat niet bevestigen? En: hoe kan het dat op 30 juli afgelopen zomer wel een persvoorlichter van het ministerie een akkoord geeft over de reactie op de tv-uitzending van Brandpunt Reporter, maar de minister daar niet over wordt geïnformeerd?
  • Hoe kan het dat Van der Steur niet dóórvroeg, toen het OM hem vorige week dinsdag voorafgaand aan het vragenuurtje alleen “summier en met beperkte focus” op de hoogte stelde dat er inderdaad over de optie van een foto was gesproken? Hoezo vroeg de minister dan niet verder naar de aard en omvang van die gesprekken? Getuigt dat van voldoende politiek inzicht?
  • De oppositie zal ook van de gelegenheid gebruik maken om het functioneren van het departement in bredere zin ter discussie te stellen. Vindt Van der Steur ook niet dat zijn departement te groot is? Zou de politie niet terug moeten naar het ministerie van Binnenlandse Zaken? Hier komt ook de politieke analyse bij dat de VVD’ers op het ministerie er een potje van hebben gemaakt, nota bene terwijl veiligheid zo’n hoofdthema voor de liberalen is.