Rechter: akkoord ambtenaren-cao geldig, FNV verliest

ANP / Roos Koole

De FNV heeft het kort geding over de ambtenaren-cao tegen de overheden en drie andere vakbonden verloren. Ondanks protest van de FNV is het recente ‘loonruimteakkoord’ voor 800.000 mensen binnen de overheid en onderwijs geldig, volgens de uitspraak die de Haagse voorzieningenrechter vanmiddag heeft gedaan. De FNV kondigt aan in hoger beroep te gaan.

De uitspraak (hier te lezen) betekent dat de onlangs gesloten cao’s voor rijksambtenaren, de rechterlijke macht en defensie overeind blijven staan en er meer cao’s kunnen worden gesloten. Wel zijn de verhoudingen tussen enerzijds de FNV en anderzijds het kabinet en vakbonden de bonden CNV, het Ambtenarencentrum en CMHF verder onder druk komen te staan.

Akkoord overheden

De drie bonden sloten op 10 juli zonder de FNV een akkoord met overheden voor de periode 2015-2016. Het gaat om een loonsverhoging van ruim 5 procent over die twee jaar, plus eenmalig 500 euro voor ambtenaren bij rijksoverheid, politie, defensie, rechterlijke macht en onderwijs. Gemeenten, provincies, waterschappen en universitaire medische centra krijgen er in 2016 1,4 procent erbij. Op basis van de loonovereenkomst’ worden afzonderlijke cao’s afgesloten.

Het conflict draait om de bekostiging van de loonsverhoging. De verhoging wordt namelijk deels gefinancierd met verlaging van de pensioenpremie voor werkgevers en werknemers bij pensioenfonds ABP (2,8 miljoen deelnemers, 356 miljard euro vermogen). De pensioenopbouw kan verlaagd worden, omdat ABP de ‘ambities’ bijstelt: het fonds gaat niet langer de ontwikkeling van de lonen, maar van de prijzen volgen.

De FNV spreekt van een “sigaar uit eigen doos”. ABP zegt dat de pensioenen van twintigers mogelijk tot 14 procent lager uitvallen. Maar de andere bonden en de overheid spreken van een mooi akkoord, zolang de lonen niet meer stijgen dan de prijzen.

‘Geen open overleg’

Volgens de FNV is het akkoord ongeldig omdat de bond de meeste ambtenaren vertegenwoordigt die lid zijn van een vakbond (56 procent). Verder zou er geen sprake zijn geweest van „open en reëel overleg”. Er zou maar vier, vijf uur formeel onderhandeld zijn en het akkoord had moeten worden binnen het centrale overlegplatform van de overheid, de Raad voor het Overheidspersoneel (ROP). De bond houdt van 14 tot en met 19 oktober een online referendum voor ABP-deelnemers om zich uit te spreken.

Het Rijk en de andere drie bonden voerden tijdens de zitting aan dat er wekenlang is gesproken over de inhoud van het akkoord. Ook benadrukten zij dat de ROP al dertien jaar lang niet is bijeengekomen en geen rol speelt bij het sluiten van cao’s.

‘Wél open overleg’

Volgens de rechter heeft tussen de werkgevers en vakbonden wél open en reëel overleg plaatsgevonden. De FNV heeft er zelf voor gekozen om het overleg op 9 juli 2015 te verlaten en het besluit is met de vereiste meerderheid van stemmen aangenomen. De rechtbank:

“Anders dan FNV stelt kan niet gezegd worden dat hierdoor gehandeld is in strijd met haar recht op collectieve onderhandelingen.”