Opgesloten uit angst voor de buurjongens

De Turkse Virgin Suicides, zo laat Mustang van de Frans-Turkse debutante Deniz Gamze Ergüven zich nog het beste omschrijven. En dat komt niet alleen door de veelvuldige topshots van de vijf weeszusjes om wie het verhaal draait, een en al lange haren en ledematen verstrikt tot een kluwen opbloeiende vrouwelijkheid die zo sterk aan het debuut van Sofia Coppola doet denken. Maar ook door de destructieve kracht van ontluikende seksualiteit in een religieus bekrompen gemeenschap.

In Mustang wordt het vrouwelijke perspectief verwoord door jongste zus Lale. Zij vertelt hoe na een baldadige middag met wat buurjongens de meisjes worden opgesloten, aan een maagdelijkheidstest onderworpen en een voor een uitgehuwelijkt. Alsof dat nog niet genoeg is, ontpopt ook hun voogd zich nog als pedofiel.

Het is begrijpelijk dat de in Frankrijk opgegroeide en woonachtige Ergüven alle niveaus en aspecten van seksualiteit in samenlevingen waarin vrouwen worden onderdrukt, wil laten zien. Seksueel misbruik is daarin een van de perverse reacties op de angst voor vrouwelijke seksualiteit. Tegelijkertijd gebeurt er zoveel dat het scenario dat ze samen schreef met Alice Winocour, een overgeconstrueerde en hyperbewuste indruk maakt.

Dat terwijl er in beeld, en in de interacties tussen de vijf meisjes al zoveel te ontdekken is, en de montage van de vele gebeurtenissen van de film een beklemmend besef van tijd en tijdelijkheid geeft.

Dat Frankrijk besloot deze film in te zenden voor de Oscar voor Beste Buitenlandse Film getuigt van een sterk en geëngageerd zelfbewustzijn over de nieuwe generaties cineastes en hun verhalen, ook als de films niet noodzakelijkerwijs Frans gesproken zijn.