Waar Lena Dunham en co. hun inspiratie vandaan halen

Twee filmbladen kwamen tegelijkertijd op een vergelijkbaar idee: niet mopperen over de geringe kansen die vrouwelijke regisseurs nog altijd krijgen in de filmindustrie, maar de schijnwerper richten op de vrouwelijke filmmakers die wél van zich doen spreken – vaak tegen de klippen op. Zulke regisseurs zijn er altijd geweest, hoe mondjesmaat ook.

Het Britse tijdschrift Sight & Sound komt in het jongste nummer met een prikkelende lijst van honderd films geregisseerd door vrouwen die te vaak over het hoofd zijn gezien (‘The Female Gaze’). En filmblad Little White Lies verzamelde vijftig liefdesverklaringen aan films van vrouwelijke regisseurs. Beide bladen omzeilen zo handig de valkuil van het opstellen van een lijst ‘beste films gemaakt door vrouwen’ – want is het wel zo verstandig om vrouwelijke filmmakers nadrukkelijk apart te zetten? Little White Lies zette weliswaar óók de 100 beste films gemaakt door vrouwen op een rij, maar zette die films simpelweg in chronologische volgorde: van Falling Leaves (1912) van filmpionier Alice Guy-Blaché, die honderden stille films draaide, tot horrorfilm The Barbadook van Jennifer Kent vorig jaar.

Prikkelender zijn de films gemaakt door vrouwen die volgens Sight & Sound veel meer aandacht verdienen. Van Ida Lupino is nu eens niet haar bekendste film opgenomen, The Hitch-Hiker uit 1953, maar Outrage, haar film uit 1950 over een jonge vrouw die het slachtoffer wordt verkrachting. Die verkrachting mocht van de censuur weliswaar niet expliciet worden benoemd, maar kan geen kijker zijn ontgaan.

Actrice Isabelle Huppert brengt een ode aan Wanda, de enige film die de jong gestorven actrice Barbara Loden in 1970 regisseerde, over een vrouw die na haar echtscheiding afziet van de voogdij van haar kinderen en op drift raakt. „Ik kan me niet voorstellen dat zo’n film ooit gemaakt zou kunnen worden door een man.”

Greta Gerwig, de ster en schrijfster van filmhuishit Frances Ha, is lyrisch over Girlfriends, een film uit 1978 van Claudia Weil, over twee vriendinnen in New York die een appartement delen en hun weg proberen te vinden in de kunstwereld. „Toen ik Girlfriends zag, had ik het gevoel dat de film speciaal voor mij was gemaakt.” Ook Lena Dunham is een groot fan, en vroeg Claudia Weil om een aflevering te regisseren in het jongste seizoen van haar serie Girls. Zo bevat de lijst van Sight & Sound tientallen films die op z’n minst nieuwsgierig maken, en wordt langzaam maar zeker de filmgeschiedenis herschreven.