Niemand weet hoe het is om een succesverhaal te zijn

Op driejarige leeftijd vluchtte Aida Yazdanpanah met haar ouders vanuit Iran naar Nederland. Hoe is het om een nieuw leven te leiden?

Ik was ook drie jaar oud, toen mijn ouders de moeilijkste beslissing van hun leven hebben genomen. In het geheim alle bezittingen verkopen, het spaargeld neerleggen voor het verkrijgen van valse papieren en pas een week of twee van tevoren familie en vrienden inlichten.

Wij gaan hier weg. Wanneer wij elkaar weer gaan zien, weten wij niet.

Zo’n gesprek beeld ik mij in. Gelukkig heb ik geen herinneringen aan het daadwerkelijke afscheid.

Mijn moeder, Indiase, en mijn vader, Iraniër, hebben elkaar ontmoet tijdens hun studie in Chennai, India. Aandoenlijk vind ik het feit dat mijn moeder zich nog exact weet te herinneren wat voor kleding zij aanhad toen zij mijn vader voor het eerst zag. Eenvoudig was het niet, wegens de culturele en religieuze verschillen, maar een paar jaar later zijn zij samen in India getrouwd.

Papa mocht niet blijven, mama – even oud als dat ik nu ben – besloot met hem mee te verhuizen naar Iran. Daar kwam eerst mijn broer en vervolgens ik ter wereld. Dat was het omslagpunt voor mijn moeder. Hoe fijn en succesvol wij in Iran met familie en vrienden ook leefden, zij was ervan overtuigd dat zij geen dochter in dat land wilde laten opgroeien.

Mijn ouders werden het eens. Leven in vrijheid werd voor hen het belangrijkste doel om na te streven.

Zoals vaker in het leven lopen dingen niet altijd zoals gepland. Onderweg naar vrienden in Engeland moesten wij, de ouders met twee koffers en slechts 100 dollar op zak en twee kinderen van zeven en drie jaar oud, overstappen op Schiphol. Uit de rij gehaald, ondervraagd en betrapt op hun leugen kregen mijn ouders twee opties: of terug naar Iran, of in dit voor hen volstrekt vreemde land asiel aanvragen.

Twintig jaar later wordt ons verhaal beschouwd als succesverhaal. Ouders aan het werk, beide kinderen keurig het gymnasium afgerond en daarna ook nog gaan studeren. De één werkt inmiddels voor Google in Dublin en de ander mag (hopelijk) binnenkort de titel ‘meester’ dragen.

Niemand vertelt je echter hoe het is om, zelfs als succesverhaal, een nieuw leven te leiden. Hoe je je familie alleen aan de hand van foto’s ziet opgroeien. Hoe de mooiste momenten in een mensenleven zoals een bruiloft of een geboorte van een kind alleen telefonisch met elkaar gedeeld kunnen worden. En, dat geldt vooral voor mijn ouders – hoe eenzaam en vervreemd je je kunt voelen in een cultuur die niet de jouwe is.

Ik weet zeker dat mijn ouders niettemin geen enkel moment spijt hebben gevoeld. Zij vertellen ons keer op keer dat ons geluk, hun geluk is. Het minste wat ik kan doen is dankbaar zijn, voldoende beseffen hoeveel geluk ik heb in mijn leven en dat ik alle geboden kansen moet grijpen.

Wij zien, lezen en horen allen dagelijks over de verschrikkingen van de hedendaagse vluchtelingen. Hoe wanhopig ben je als ouder dat je je kindjes in gammele boten laadt? Dat gold niet voor ons omdat het toen niet noodzakelijk was. Is dat ons lot, karma of Gods wil geweest? Ik weet het niet. In mijn ogen ben ik zeker niet meer waard dan de mensen die nu aan het strijden zijn voor hun vrijheid.

Maar goed, eerst maar afstuderen, advocaat worden en bedenken hoe ik de huidige vluchtelingen kan en wil helpen. En niet te veel druk op mezelf leggen om ‘er wat van te moeten maken’.