Nederland staat op tegen Saoedi-Arabië!

Wat er nu is gebeurd: we hebben de strijd aangebonden met Saoedi-Arabië! Saoedi-Arabië, onze rijke olievriend. Waarvan we de mensenrechtenschendingen, neem de duizend stokslagen van Riad Badawi, tot dusverre alleen fluisterend ter sprake brachten. Stille diplomatie heet dat.

Nederland heeft namelijk in de VN-Mensenrechtenraad in Genève een onafhankelijk onderzoek voorgesteld naar oorlogsmisdrijven in Jemen. Die oorlog is een volstrekte ramp voor de bevolking, die op de grond wordt bestookt door Houthi-rebellen c.s. en vanuit de lucht door Saoedische en geallieerde luchtmachten. Er is tegelijk een Saoedische de facto blokkade, waardoor hulp de bevolking nauwelijks bereikt. Inmiddels zijn duizenden doden gevallen, vooral burgers en in grote meerderheid bij de luchtbombardementen. Vraag is of de Saoedische en bevriende piloten gewoon incompetent zijn of opzettelijk burgerdoelen aanvallen, onder andere met verboden clustermunitie. De omvang van menselijk lijden is „bijna onbegrijpelijk”, aldus de VN-hulpcoördinator, Stephen O’Brien. Hij riep in augustus de partijen op te gaan onderhandelen „omdat er straks niets meer resteert om over te vechten”. Niet naar geluisterd natuurlijk.

De resolutie is bescheiden van toon, de (mogelijke) misdrijven plegende partijen blijven onbenoemd, maar zijn wel uitdrukkelijk alle partijen. Maar de Saoediërs willen geen onafhankelijk onderzoek. En zeker niet naar henzelf. Dus ze hebben een eigen voorstel waarin sprake is van een onderzoek door de Jemenitische regering, dat wil zeggen de partij in Jemen die zij steunen. Maar alleen naar oorlogsmisdrijven door de Houthi’s, immers q.q. schuldig als „marionetten van Iran”.

Nederland staat voorlopig voor in de strijd om de 47 stemmen, begrijp ik, maar de Saoediërs doen hun uiterste best om onafhankelijk onderzoek te blokkeren. Interessant is dat de Britten, die volop wapens leveren voor de Saoedische oorlogsinspanning, de Nederlandse resolutie schijnen te steunen. De Amerikanen zwijgen. Zij staan eveneens hun Saoedische bondgenoten in Jemen bij – bijvoorbeeld met 45 analisten die doelen helpen selecteren! Want ze willen de Saoediërs niet bozer maken dan ze al zijn over de nucleaire deal met Iran. Dus wat nu? Washington levert tot dusverre geen openlijke kritiek op het Saoedische oorlogsgedrag. Maar het zou een goed moment kunnen zijn zich enigszins te distantiëren van een oorlog waar het zonder veel nadenken is ingerold en die steeds verder uit de hand loopt.

Aan het einde van de week is de stemming. Gaat een onafhankelijk onderzoek iets uitmaken voor de Jemenieten? Voorlopig niet. De oorlog gaat door. Maar misschien helpt het een beetje als de Saoediërs weten dat ze op de vingers worden gekeken.

    • Carolien Roelants