Mohammed-cartoons in de schoolboeken, wel of niet?

Deense scholieren moeten leren over de cartoonrellen, vinden politici. Kan dat ook zonder de cartoons te zien?

Tien jaar na de cartoonrellen laait de discussie in Denemarken weer op. Binnenkort praat het Deense parlement over een wetsvoorstel om scholieren verplicht over de rellen te onderwijzen. Maar moet je de omstreden cartoon van Mohammed met een bom in zijn tulband dan ook laten zien?

De Deense krant Jyllands-Posten plaatste vandaag precies tien jaar geleden twaalf Mohammed-cartoons van tekenaar Kurt Westergaard, met als doel een discussie aan te zwengelen over de vrijheid van meningsuiting. Het gevolg: Deense vlaggen werden in brand gestoken en sommige Arabische landen weigerden nog langer Deense producten te importeren.

Erger was dat in de maanden daarop wereldwijd tweehonderd doden vielen bij protesten van moslims. Westergaard wordt nog steeds beveiligd.

Heeft de publicatie de Denen een stap verder gebracht in de bescherming van de vrijheid van meningsuiting? Nee, schreef de krant vorige week zelf in een hoofdredactioneel commentaar. „Die vrijheid is nu nog meer ingeperkt dan in 2005.” De krant reageert daarmee op de aarzeling van scholen om de Mohammed-cartoons aan hun leerlingen te laten zien.

Belangrijk voor de geschiedenis

Het was de Conservatieve Volkspartij die er voor de zomer voor pleitte dat scholieren verplicht onderwijs krijgen over de cartoons en de rellen. „Nu wordt dat op veel scholen al gedaan, maar het is nog niet verplicht, terwijl het onderwerp heel belangrijk is voor onze geschiedenis”, vertelt de woordvoerder van de partij die de huidige centrum-rechtse regering van premier Lars Løkke Rasmussen gedoogsteun geeft.

Maar moeten de cartoons dan ook verplicht in de schoolboeken worden afgedrukt?

Daarover is niet iedereen het eens. De Deense vereniging van schooldirecteuren is tegen. „In Denemarken mogen leraren in veel gevallen zelf beslissen wat ze de scholieren onderwijzen. Wettelijk is er niet veel vastgesteld”, legt voorzitter Claus Hjortdal telefonisch uit. „Wij vinden dat leraren mogen worden verplicht te vertellen over de cartoons en de gevolgen hiervan, maar niet dat ze ook per se de cartoons moeten laten zien.”

Maar de machtige rechts-populistische Deense Volkspartij, die lijkt op de PVV en de minderheidsregering ook gedoogt is het daar niet mee eens. „Waarom zouden moslims moeten bepalen wat Deense scholieren wordt onderwezen?”, laat een woordvoeder in een reactie weten.

De Deense Volkspartij heeft, zegt hij, niet als doel om met de cartoons te provoceren. „Maar de partij denkt niet dat scholieren iets kunnen begrijpen over de cartoons en de crisis als ze de cartoons er niet bij zien.”

Schooldirecteur Hjortdal zegt dat dat wel kan. „De afgelopen vijf jaar is er in Denemarken heel veel discussie geweest over de rellen en nergens zijn de cartoons afgedrukt, dus het kan ook zonder.”

Zou hij zelf de cartoons aan zijn leerlingen laten zien? „Dat hangt af van de school en van de leerlingen.” Dat speelt niet alleen bij orthodoxe moslims, zegt hij. In de Deense onderwijstraditie worden ouders betrokken bij het curriculum van de school van hun kinderen. „Ook met ouders van orthodox-joodse en christelijke leerlingen wordt in het onderwijs rekening gehouden.”

Wat Jyllands-Posten betreft komen de cartoons gewoon in de schoolboeken. „De realiteit is dat scholieren de cartoons gemakkelijk online vinden. Als ze die op school al zien, gebeurt dat in de juiste context.”

    • Maral Noshad Sharifi