Levenslange, authentieke vertolker van bebop

Phil Woods (1931-2015)

Jazzsaxofonist

Hij hield de ontwikkeling van de bebop zijn leven lang in het oog.

Phil Woods

Wie wilde weten hoe bebop in de jaren vijftig heeft geklonken moest luisteren naar Phil Woods die de authentieke vorm van deze invloedrijke jazzstijl zijn hele leven lang uitdroeg. Als saxofonist, componist, arrangeur en bandleider die de conservatie en ontwikkeling van de bebop in het oog hield, was hij weliswaar geen bedenker, maar een navolger en daarbij een uitstekend vertolker met een heldere sound. Zijn liefde voor acrobatische frasen en snelle tempi, en de perfecte en bevlogen uitvoering daarvan, maakten hem een voorbeeldige stilist.

Philip Wells Woods werd in 1931 in Springfield geboren en kreeg op zijn twaalfde een saxofoon. Hoewel Woods na de dood van bop-architect en meester-altsaxofonist Charlie ‘Bird’ Parker al snel de nieuwe ‘Bird’ werd genoemd, was Woods alles behalve een Parker-imitator. „Ik ga niet proberen om het spel van Charlie Parker te verbeteren, maar ik denk wel dat ik beter kan orkestreren dan dat men toentertijd gedaan heeft”, zei hij, naar aanleiding van zijn project Phil Woods Quartet & String Orchestra play Bird, waarin hij de klassieke cd Charlie Parker With Strings op de podia weer tot leven bracht. Hij herschreef de arrangementen door meer strijkers én rietblazers aan het klankbeeld toe te voegen.

Phil Woods heeft altijd gewerkt aan een eigen stijl en geluid en eigenlijk is alleen het enorm hoge niveau van zijn spel te vergelijken met dat van Parker. Maar zijn naam bleef in zijn leven onlosmakelijk verbonden met die van Parker. Sailliant was wel dat Woods nog getrouwd is geweest met Parkers weduwe, Chan, in 1957.

Het was Quincy Jones die als musical director in 1956 Woods aan boord bracht van de ‘State Department Tour’ van trompettist Dizzy Gillespie. Woods werd Gillespies protegé in de frontlinie – eigenlijk het plekje dat de vroeg overleden Parker daarvoor had gehad. Eind jaren vijftig was Woods als altduo met saxofonist Gene Quill tamelijk succesvol. Daarna volgde jaren dat hij veel in bigbands speelde en veelvuldig studiowerk aannam. Even verbleef hij in Parijs, en vormde hij daar zijn European Rhythm Machine Quartet.

Naast de jazz was Woods een tijdje niet vies van commerciëler werk in de popmuziek, op voorspraak van zijn oude Juilliard School-klasgenoot en producer Phil Ramone. Zo is het zijn saxsolo in de grote hit Just The Way You Are van zanger Billy Joel en droeg hij bij aan albums als Katy Lied van Steely Dan (de saxsolo in Doctor Wu) en op het album Still Crazy After All These Years van Paul Simon in het liedje Have a Good Time.

Als virtuoze blazer is hij zich vooral melodisch blijven ontwikkelen en daarmee nam hij een beetje afscheid van de pure bop. Vanaf 1974 leidde hij een band met bassist Steve Gilmore en drummer Bill Goodwin. En hij speelde veel met Bud Shank. Man with the Hat was zijn laatste cd in 2011, met de jonge saxofoniste Grace Kelly.

Woods overleed gisteren in Stroudsburg aan de gevolgen van longemfyseem. Bij zijn laatste optreden begin deze maand in Pittsburgh, wederom een ode aan het album Charlie Parker With Strings, werd hij al vergezeld door een zuurstoftank.

    • Amanda Kuyper